Oxford vs Cambridge - Başvuru, Bölümler ve Maliyet Karşılaştırması (2026)

Cambridge’deki King’s College’ın Gotik şapelinde koro, 1928’den bu yana BBC’nin Noel arifesinde 100 milyon dinleyiciye canlı yayınladığı “Lessons and Carols”ı seslendirir. 130 km batıda, Oxford’daki Sheldonian Theatre’da ise yeni mezunlar, sub fusc denilen resmi kıyafetleriyle Latince olarak rektöre eğilir. Bu iki üniversite - birlikte 1700 yılı aşkın tarih, birlikte 160’tan fazla Nobel ödülü, birlikte 39 + 31 kolej - geçen yüzyılın İngiliz başbakanlarının büyük bölümünü yetiştirdi. Türkiye’den İngiltere’de yükseköğretim düşünen hemen herkes bu iki ismi birlikte duymuştur: “Oxbridge”.

Ama bunlar iki farklı üniversitedir. Başvuru tarzı farklı, giriş sınavları farklı, öne çıkan bölümler farklı, mülakat stili farklı, hatta tutorial sistemi bile farklı. Oxford ile Cambridge, 13. yüzyıldan bu yana rekabet halindedir - her yıl Thames üzerindeki kürek yarışı Boat Race’de, her yıl Varsity Match rugby maçında, her yıl gayri resmi olarak daha tanınmış mezun yetiştirme yarışında. Türkiye’den başvuran bir aday için “Oxford mı Cambridge mi?” sorusu nadiren “fark etmez” yanıtını hak eder - çünkü UCAS, aynı dönemde her iki üniversiteye başvurmayı açıkça yasaklıyor. Seçim yapmak zorundasın.

Bu rehber, sana bu üniversitelerin pratikte nasıl farklılaştığını - başvuruda, bölümlerde, maliyetlerde, öğretim tarzında ve atmosferinde - gösterecek; kararını bir üne değil, gerçek verilere dayandırabilmen için hazırlandı. İki üniversiteden birinin tam portresini istiyorsan, Oxford University rehberimize ve Cambridge University rehberimize bakabilirsin.

Oxford ve Cambridge tarihsel ve yapısal açıdan nasıl farklılaşır?

Oxford, İngilizce konuşan dünyanın en eski üniversitesidir - ilk öğretim kayıtları 1096 yılına dayanır. Cambridge ise yüz yılı aşkın bir süre sonra, 1209’da kuruldu: Oxford’dan bir grup akademisyen, şehrin sakinleriyle yaşadıkları şiddetli çatışmanın ardından Cam nehri kenarındaki bu bataklık şehre yerleşti. Aynı DNA, iki farklı kurum. Her iki üniversite de kolej sistemiyle (collegiate) yönetilir - üniversite, özerk kolejlerin oluşturduğu bir federasyondur - ancak sistemin ayrıntıları önemli ölçüde farklılaşır.

Pratikte Oxford veya Cambridge öğrencisi aynı anda iki kuruma bağlıdır: üniversiteye (dersleri yürüten, final sınavlarını yapan ve diplomayı veren) ve koleje (konut, yemekhane, kütüphane, tutorial rehberliği ve sosyal atmosfer sağlayan). Bu sistem dünyada eşsizdir - Yale veya Princeton’daki residential colleges’a en yakın örnektir; ama oradaki kolejler çok daha az özerk çalışır.

Kolejlerin ölçeği ve yapısı

Oxford’un 39 koleji artı 6 Permanent Private Hall’u (daha küçük, zaman zaman dini bağlantılı kurumlar) vardır. Cambridge’de ise lisans öğrencilerine açık 28 koleji dahil 31 kolej bulunur. En eskileri: University College Oxford (1249) ve Peterhouse Cambridge (1284). En yenileri: Reuben College Oxford (2019) ve Robinson College Cambridge (1977). En zenginleri: St John’s Cambridge ve Trinity Cambridge - özellikle Trinity, birçok küçük devletin varlığını aşan, tahminen 1,4-2 milyar sterlinlik bağış fonuna sahiptir.

Öğretim felsefesi

Oxford tarihsel olarak beşeri bilimler, felsefe, siyaset ve hukuka odaklanmıştır - İngiliz siyasi sınıfını şekillendiren üniversitedir. 57 İngiliz başbakanından 30’u Oxford’da okumuştur (aralarında Somerville College mezunu Margaret Thatcher ve St John’s mezunu Tony Blair). Cambridge ise tarihsel olarak fen ve doğa bilimleri üniversitesi olmuştur: Isaac Newton (Trinity, BA 1665) mekanik ve optik yasalarını burada geliştirdi; Charles Darwin (Christ’s College, BA 1831) “Türlerin Kökeni”nin taslağını King’s kulesi gölgesinde yazdı; Alan Turing (King’s, BA 1934) bilgisayar biliminin temellerini burada attı.

Bu ayrım bugün hâlâ bölüm sıralamalarında görülür; ancak her iki üniversite de artık her iki alanda da eşit güçte eğitim vermektedir.

Oxford ve Cambridge başvurusu nasıl işler - aradaki fark ne?

Her iki üniversiteye başvuru aynı global çerçeveyi paylaşır: son başvuru tarihi 15 Ekim olan UCAS aracılığıyla başvurursun (bir önceki akademik yılda - yani 2026/27 eğitim yılı için Ekim 2025’te başvurman gerekir). Bundan sonrası birbirinden ayrışmaya başlar.

Giriş sınavları - net bir fark

Oxford, on yıllardır bölüme özel uzmanlaşmış sınavlar kullanır:

• TSA (Thinking Skills Assessment) - PPE, Economics & Management, History and Politics, Human Sciences, Coğrafya, Deneysel Psikoloji, PPL
• MAT (Mathematics Admissions Test) - matematik, Computer Science, matematik ortak bölümleri
• PAT (Physics Admissions Test) - fizik, mühendislik, malzeme bilimi
• HAT (History Aptitude Test) - tarih ve tarih ortak bölümleri
• LNAT (Law National Admissions Test) - hukuk
• BMAT/UCAT - tıp ve biyomedikal bilimler
• MLAT, OLAT, CAT, ELAT - diller, klasikler, Doğu dilleri, İngiliz edebiyatı

Cambridge 2024’te sistemini reform etti - eski mülakat öncesi değerlendirmelerin (NSAA, ENGAA, BMAT) büyük çoğunluğunun yerini tek bir sınav olan ESAT (Engineering and Science Admissions Test) aldı. ESAT; fen bilimleri, mühendislik, veterinerlik ve tıp bölümlerini kapsar. Matematik için Cambridge, ayrıca STEP (Sixth Term Examination Paper) ister - Haziran’da yazılan, Ağustos’ta değerlendirilen ve koşullu kabul mektubunun bir şartı olan bu sınav, matematik alanında en ciddi engellerden biridir. Ekonomi için Cambridge, TMUA (Test of Mathematics for University Admission) kullanır. Beşeri bilimlerin büyük çoğunluğunda mülakat öncesi sınav bulunmaz; ancak mülakat günü yazılı değerlendirme yapılır - mülakat sırasında yazılan bir deneme.

Bu pratik açıdan gerçek bir farktır: Cambridge’de matematik okumak istiyorsan STEP sınavına girmen zorunludur - bu sınav, karmaşık ispatlar ve yaratıcı akıl yürütme gerektiren, Türk lise matematik programının çok ötesinde bir zorluk düzeyindedir. Oxford’da aynı aday MAT sınavına girer - daha kısa, yine zorlu, ama farklı bir profilde.

Örnek çalışma ve portfolyo

Oxford, pek çok beşeri bilim bölümünde submitted work (önceden hazırlanmış örnek çalışma) ister - okulda yazılmış, özgün ve düzenlenmemiş 1-2 deneme. Cambridge ise yalnızca belirli bölümlerde (sanat tarihi, arkeoloji gibi) bu tür çalışmalar talep eder, çok daha az sıklıkla.

Mülakat stilleri

Oxford mülakatı tipik olarak tek bir kolejde 1-2 görüşmeden oluşur (bazen kolej seni başka bir koleje yönlendirirse ek bir görüşme olabilir). Her görüşme 25-45 dakikadır. Birinci tutor genellikle adayın yazdığı denemeyi sorgular; ikincisi yeni bir problem sunar. Felsefe şudur: “Nasıl düşünüyorsun?” - tutor doğru yanıtı değil, esnek düşünme kapasitesini arar.

Cambridge mülakatı ise genellikle aynı gün aynı kolejde 2 görüşmeden oluşur, her biri 20-45 dakikadır. Sıklıkla adayın 15-30 dakika önce aldığı bir materyale (okunacak bir metin, çözülecek bir problem) dayalıdır. Cambridge’in ayrıca özgün bir pool sistemi vardır: başvurduğun kolej seni kabul etmek istemezse başvurun bir havuza düşer - buradan başka kolejler seni seçebilir. Her yıl kabul edilenlerin yaklaşık %20-25’i pool aracılığıyla, çoğu zaman ilk tercih ettiğinden farklı bir koleje girer.

Başvuru sürecinin daha ayrıntılı anlatımı için şu rehberlere bakabilirsin: Oxford’a nasıl girilir, Cambridge’e nasıl girilir ve Oxbridge mülakatına nasıl hazırlanılır.

Hangi bölümler Oxford’da, hangisi Cambridge’de daha güçlü?

Türkiye’den her aday bu soruyu sorar - ve yanıt bölüme göre değişir, kişisel sıralamaya göre değil. Her iki üniversite de tarihsel olarak neredeyse her disiplinde Nobel ödüllü mezunlar yetiştirmiştir; ancak uzmanlıklar gerçekten farklılaşır.

Oxford’un öne çıktığı alanlar

PPE (Philosophy, Politics and Economics) - Oxford bu bölümü 1920’lerde yarattı ve küresel merkezi olmayı sürdürüyor. Cambridge’de lisans düzeyinde PPE bulunmaz; en yakın seçenekler HSPS (Human, Social and Political Sciences) ya da Economics’tir. PPE ilginizi çekiyorsa, PPE Oxford rehberimize göz atabilirsiniz.

Hukuk (BA Jurisprudence) - Oxford, hukuk alanında daha köklü bir geleneğe sahiptir; mezunlar İngiliz yargısına hakim durumdadır. Cambridge’in BA Law bölümü de benzer bir itibara sahip olmakla birlikte Oxford, tarihsel olarak çok daha fazla Lord Justice yetiştirmiştir.

Tarih, Klasikler, Felsefe - All Souls College Oxford, dünyanın en prestijli tarih düşünce kuruluşlarından biridir. Oxford Greats (klasikler) programından J.R.R. Tolkien, Boris Johnson ve Mary Beard mezun olmuştur.

İngiliz Dili ve Edebiyatı (English Language and Literature) - Booker ödüllü adayların büyük çoğunluğu İngiliz sistemiyle bağlantılıdır. Oscar Wilde, C.S. Lewis ve Philip Pullman bu bölümün mezunlarındandır.

Cambridge’in öne çıktığı alanlar

Mathematics (Mathematical Tripos) - 1748’den bu yana kesintisiz süregelen tarihiyle dünyanın en eski matematik programıdır. Cambridge Newton, Hawking, Hardy ve Ramanujan gibi devleri yetiştirdi. STEP sınavı (başvuru için gereklilik), dünyada 18 yaşındaki öğrencilere yönelik en zor matematik sınavlarından biri olarak gösterilir. Mathematical Tripos, “katlanılmaz derecede zor” üne sahiptir - bu da kendini sınamak isteyen adayları çeker.

Natural Sciences (NatSci) - Cambridge, entegre bir Natural Sciences programı sunar: birinci yılda 9 disiplinden (fizik, kimya, biyoloji, jeoloji, malzeme, fizyoloji, bilgisayar bilimi vb.) 3’ünü seçer, daha sonra uzmanlaşırsın. Oxford’da bu tür bütünleşik bir program yoktur - orada baştan belirli bir disipline kayıt yaptırırsın. Fen bilimlerine genel ilgisi olan, henüz bir alana karar veremeyen Türk adaylar için NatSci daha iyi bir uyum olabilir. NatSci için kapsamlı rehberimiz burada.

Mühendislik (Engineering Tripos) - Cambridge, 3-4. yıllarda havacılık, inşaat, elektrik, bilişim ve makine mühendisliğine uzmanlaşılan geniş bir temelle 4 yıllık MEng sunar. Oxford’da Engineering Science programı da 4 yıllık MEng içermekle birlikte kapsamı daha dar ve endüstri bağlantıları Cambridge kadar güçlü değildir.

Computer Science - Cambridge’in Computer Laboratory’si 1937’de kuruldu ve dünyanın en eski bilgisayar bilimi merkezlerinden biri sayılır. Programlanabilir ilk bilgisayarlardan EDSAC burada tasarlandı. Kabul oranı ~%7 ile Cambridge’in en rekabetçi bölümüdür. Oxford CS de mükemmel; ancak Cambridge CS, DeepMind, ARM ve Google Cambridge ofisi gibi kuruluşlara işe alımda daha güçlü bir köprü işlevi görür.

Tıp - Her iki üniversitede de üst düzey tıp programları var; ancak Cambridge daha fazla kontenjan sunar ve Avrupa’nın en büyük üniversite hastanelerinden Addenbrooke’s Hospital ile yakın bağlantısı vardır.

Net bir üstünlüğün olmadığı alanlar

Ekonomi, biyokimya, dilbilim, arkeoloji, coğrafya, anadilinin dışında bir dil ve edebiyatı - bu alanlarda öğretim kalitesi birbirine çok yakındır. Seçim, bölüm reputasyonuna değil, kolej atmosferine ve kişisel uyuma göre yapılmalıdır.

Tutorial sistemi ile supervision sistemi - pratikte ne anlama gelir?

Bu, Oxbridge’in en önemli ortak özelliğidir; ama uygulamada ayrıntılar farklılaşır.

Tutorial (Oxford)

Tutorial, öğretim üyesiyle 1’e-1 veya 1’e-2 biçiminde gerçekleşen saatlik bir görüşmedir - genellikle kolejindeki ya da komşu kolejdeki bir profesörle. Her dönem okuduğun her ders için haftada bir gerçekleşir. Format şöyledir:

1. Bir hafta önce okuma listesi ve deneme başlığı (3-5 sayfa) alırsın
2. Denemeyi yazar, görüşmeden bir gün önce teslim edersin
3. Tutorial’da denemenden bir bölümü okur ya da argümanlarını tartışırsın
4. Öğretim üyesi tezini sistematik biçimde sorgular - savunursun, fikrini değiştirirsin, karşı argümanlar üretirsin

Sonuç: haftada 1-2 deneme, yoğun yazma ve argümantasyon pratiği. Bir öğrencinin tanımıyla: “Düzgünce düşünmeyi öğrenmeden önce geçirdiğin iki yıllık yoğun kamusal eleştiri.” Tutorial zorludur - mezunların büyük çoğunluğu, geriye dönüp baktığında onu eğitiminin en değerli parçası olarak tanımlar.

Supervision (Cambridge)

Supervision ise bir supervisorla 2’ye-1 veya 3’e-1 biçiminde gerçekleşen saatlik bir görüşmedir. Haftada bir, ön okuma ve ön çalışmayla. Farklar şunlardır:

• Öğrenciler arasında daha fazla işbirliği (akranlardan anlık öğrenme)
• “Birlikte bu problemi çözelim” anlayışı, “deneni savun” anlayışından sıklıkla daha ağır basar
• Fen bölümlerinde supervision genellikle deneme değil, problem setleri (problem sheets) üzerine kurulur
• Beşeri bilimlerde üslup bir savunma duruşmasından çok seminere benzer

Pratikte: her iki sistem de son derece yoğundur ve dünyanın başka hiçbir üniversitesinde (dar bir Amerikan liberal arts kolejleri grubu dışında) bu düzeyde bulunmaz. Kendi tezini bir uzmana karşı tek başına savunmayı seviyorsan Oxford’u seç. Yanındaki bir ya da iki öğrencinin varlığında daha verimli çalışıyorsan Cambridge daha uygun.

Pratik sonuç

Oxbridge öğrencileri yılda tipik bir Türk üniversitesi öğrencisinden 8-10 kat daha fazla sayfa yazar. Bu durum, Oxbridge mezunlarının danışmanlık ve hukuk sektörlerinde bu denli aranan kişiler olmasının başlıca nedenidir: baskı altında yazma ve argümantasyon kabiliyeti kazanırlar. Türkiye’den gelen bir aday, tutorial’ların gerektirdiği 6-7 günde deneme üretme ritmine alışana kadar genellikle birkaç aylık bir uyum sürecinden geçer.

Kolej seçimi önemli midir ve iki üniversitede sistem nasıl işler?

Evet, önemlidir - ama genellikle düşünüldüğünden daha az, ve Türkiye’den başvuran bir adayın genellikle tam olarak kavrayamadığı bir biçimde.

Kolejin herkese sağladıkları

Birinci yılda barınma (kolejlerin büyük çoğunluğu bunu garanti eder), yemekhane (haftada 2-4 kez formal hall - mum ışığında akşam yemeği, toga ile veya togas olmadan), kütüphane (Bodleian/UL’den küçük ama 7/24 açık), tutorial/supervision rehberliği (çoğu bölümde tutorların/supervisorların da kolej fellowship’i taşıdığı anlamına gelir) ve sosyal atmosfer (bar, spor, drama topluluğu, MCR/JCR - Junior Common Room).

Kolejler arasındaki farklar

Konum - Oxford: bazı kolejler tam merkezde (Christ Church, Brasenose, Lincoln, Jesus), bazıları çevreden (St Hugh’s, LMH 25 dakika yürüme mesafesinde). Cambridge: kolejlerin büyük çoğunluğu merkeze yakın; Girton tarihsel olarak merkezden 4 km uzaktaydı (bugün daha erişilebilir).

Büyüklük - Oxford’da en büyük Christ Church (~600 lisans öğrencisi), en küçük Mansfield (~250). Cambridge’de en büyük Trinity (~750 lisans öğrencisi), en küçük Lucy Cavendish (~350, yalnızca olgun öğrenciler).

Servet ve fonlar - Öğrenci konaklamasının kalitesini, seyahat burslarını ve mali destek fonlarını etkiler. Trinity Cambridge ve St John’s Cambridge açık ara en zengini. Oxford’da: Christ Church, St John’s, All Souls (yalnızca lisansüstü).

Bölüm uzmanlıkları - Bazı kolejler belirli alanlarda güçlü bir itibara sahiptir (Magdalen Oxford dillerde, Trinity Cambridge matematikde); ancak dersler ve seminerler tüm üniversite için ortaktır.

Atmosfer - Öznel ama gerçek. Bazı kolejler “sanatsal”, bazıları “sportif”, bazıları “fen ağırlıklı” olarak bilinir. Türk adaylar için en pratik öneri açık başvuru (open application) yapmaktır - o zaman üniversite seni, başvurduğun bölümde en az başvuran koleje yerleştirir. Bu sıklıkla gerçek bir kabul avantajı sağlar.

Kolej seçimi için kapsamlı rehberler: Oxford kolej seçim rehberi ve Cambridge kolej seçim rehberi.

Oxford’da ve Cambridge’de öğrenci yaşamı nasıl?

Bu soruya mezunlar en duygusal biçimde yanıt verir - çünkü Oxbridge öğrencilerinin büyük çoğunluğu için kolej ve şehir, hayatlarının en iyi üç yılının arka planı olur; Oxford seçmiş olsun, Cambridge seçmiş olsun.

Şehir

Oxford yaklaşık 165.000 nüfusuyla daha büyük ve kampüs dışı yaşamın daha canlı olduğu bir şehirdir. Aynı zamanda İngiltere’nin otomobil üretim merkezlerinden birisidir (Mini/BMW fabrikaları şehrin çevresindedir). Merkez; taş avlularıyla High Street, Cornmarket ve Broad Street’tir. Barlar: Tolkien ile C.S. Lewis’in buluştuğu The Eagle and Child, dar bir sokağa sıkışmış Turf Tavern, Oxford’un en küçük barı The Bear.

Cambridge yaklaşık 145.000 nüfusuyla daha küçük, daha sıkışık, daha öğrenci odaklı bir şehirdir. Merkez; King’s Parade, Trinity Street ve Sidney Street’tir. Kolejlerin arka bahçelerinden (the Backs) geçen Cam nehri şehrin simgesidir. Barlar: Watson ve Crick’in DNA yapısını duyurduğu The Eagle, The Mill, The Pickerel.

İklim ve doğa: Cambridge, East Anglia’nın düz ovasındadır (bisikletle harika, tırmanma yok). Oxford’da daha fazla kentsel yeşil alan bulunur (Port Meadow, University Parks).

Alışacağın gelenekler

Formal hall - Kolejin yemekhanesinde toga zorunlu, Latince dua (grace), mum ışığı. Haftada 2-4 kez, isteğe bağlı ama çok popüler.

Sub fusc ve sınav kıyafeti - Oxford’da sub fusc (koyu renk giysi + toga + erkekler için beyaz kravat / kadınlar için siyah fiyonk) mezuniyet ve final sınavlarında giyilir. Cambridge’de benzer bir cüppe sistemi vardır ancak sub fusc yoktur - öğrenci kolejine ait cübbeyi belirli törenlerde giyer.

May Ball (Cambridge) - Trinity Ball / Commemoration Ball (Oxford) - Akademik yılın sonuna denk gelen büyük balolar. Cambridge May Ball’ları Haziran’da düzenlenir (ironik biçimde Mayıs’ta değil - May Week geleneksel olarak final sınavlarından sonraki haftadır). Biletler £150-300 arasında değişir (~6.600-13.200 ₺, yaklaşık $900-1.800); zaman zaman white-tie zorunludur. Oxford’da Commemoration Balls (ağırlıklı olarak mezuniyet döneminde) ve Trinity Term etkinlikleri vardır. Standart: alkol, havai fişek, sabah saat 5’te kahvaltı.

Spor rekabeti - Boat Race (kürek, Mart), Varsity Match (rugby, Aralık), Varsity Ski Trip (Ocak, Alpler’de - Avrupa’nın en büyük öğrenci spor etkinliklerinden biri).

Türk öğrenci topluluğu

Her iki üniversitede de Türk öğrenci toplulukları aktif olarak faaliyet göstermektedir. Bu topluluklar Türkiye temalı etkinlikler, tartışma geceleri ve Türk araştırmacılarla buluşmalar düzenler. Doktora düzeyinde her iki üniversitede de Türk akademisyenler mevcuttur; her yılda lisans düzeyinde birkaç Türk öğrenci kabul edilir. Yurt dışında yalnız hissetmene gerek yok.

Günlük harcamalar

Cambridge ve Oxford, Londra’dan daha ucuz ama Türkiye’deki ortalama üniversite şehrinden çok daha pahalıdır. Kolejde barınma: haftada £160-250 (~7.000-11.000 ₺/hafta, yemekhane dahil). Kampüs dışı yaşam: kolej barında bir bira £4 (~176 ₺), kahve £3,50 (~154 ₺), Boat Race bileti ~£25 (~1.100 ₺). Ayrıntılı analiz: Oxford’da eğitim maliyeti ve Cambridge’de eğitim maliyeti.

Brexit sonrası Oxford ve Cambridge’de eğitim Türk adaylar için ne kadar tutar?

Brexit sonrasında Türk öğrenciler, tıpkı dünyanın geri kalanından gelen öğrenciler gibi, uluslararası öğrenci statüsündedir. Bu, öğrenim ücretlerini önemli ölçüde artıran bir değişikliktir.

2025/26 öğrenim ücretleri - uluslararası oranlar

Oxford:

• Beşeri bilimler ve sosyal bilimler (klasikler, tarih, PPE, ekonomi, felsefe): yılda £33.050 (~1.454.000 ₺, yaklaşık $42.000)
• Fen bilimleri ve mühendislik (matematik, fizik, CS, engineering): yılda £40.940 (~1.801.000 ₺, yaklaşık $52.000)
• Tıp ve klinik öncesi: yılda £38.370 (1-3. yıllar) → yılda £48.620 (klinik tıp, 4-6. yıllar) (~1.688.000-2.139.000 ₺, yaklaşık $49.000-$62.000)

Cambridge:

• Beşeri bilimler (Grup 1 - Anglo-Saxon, arkeoloji, klasikler, ekonomi, coğrafya, tarih, hukuk, felsefe, siyaset, ilahiyat, diller): yılda £25.734 (~1.132.000 ₺, yaklaşık $33.000)
• Matematik, Mimarlık, Müzik, Eğitim: yılda £28.470 (~1.253.000 ₺, yaklaşık $36.000)
• Fen bilimleri ve Mühendislik: bölüme göre yılda £37.293-£44.199 (~1.641.000-1.945.000 ₺, yaklaşık $47.000-$56.000)
• Klinik tıp: yılda £67.194 (~2.957.000 ₺, yaklaşık $85.000)

Cambridge, beşeri bilimlerde daha ucuzdur (~£25.000’e karşın Oxford £33.000). 3 yıllık bir beşeri bilimler eğitimindeki toplam fark ~£22.000’dir - bu, Cambridge lehine yaklaşık 968.000 ₺ (~$28.000) demektir.

Yaşam giderleri

Her iki şehir de benzer: yılda £13.000-£16.000. Bu; kolejde barınma (£6.000-£9.000), yemek (£2.500-£3.500), kitaplar (£500-£1.000), ulaşım, NHS sağlık ücret payı (yılda £776) ve eğlenceden oluşur. Toplam yıllık bütçe: £46.000-£64.000, yani yaklaşık 44 TRY/GBP kuru ile yılda 2.000.000-2.800.000 ₺ ($59.000-$82.000), 3 yıllık lisans için toplamda 6.000.000-8.400.000 ₺ ($175.000-$243.000).

Türk öğrenciler için burslar

• Cambridge Trust - çeşitli programlar, bir kısmı Türk öğrenciler dahil uluslararası lisans öğrencilerine açık; özellikle kolej bazlı burslar araştırılmalı
• Crankstart Scholarship (Oxford) - yalnızca İngiltere vatandaşları; Türk öğrenciler için geçerli değil
• Kolej bazlı burslar - belirli koleji araştır; örneğin St John’s Cambridge ve Magdalen Oxford’un özel burs programları vardır
• Chevening Scholarships - Türkiye dahil uygun ülkelere açık; ağırlıklı olarak lisansüstü, ancak bazı programlar lisans sonrası aşamayı da kapsar
• British Council - çeşitli burs ve değişim programları
• MEB Yurt Dışı Bursları - Milli Eğitim Bakanlığı’nın yurt dışında lisans/lisansüstü eğitim için başvurulabilecek burs programları; başvuru koşulları her dönem güncellenir
• TÜBİTAK Burs Programları - lisansüstü ve araştırma odaklı; yurt dışı fırsatlar için TÜBİTAK’ın BİDEB birimine danışılması önerilir

Önemli not: Türk öğrenciler İngiliz hükümetinden öğrenim kredisi kullanamaz. Bu, öğrenim ücretini peşin karşılaman gerektiği anlamına gelir: aile finansmanı, burslar, tasarruflar ya da olanaklıysa Türk eğitim kredileri. Başvurmadan önce kapsamlı bir finansal plan hazırlamak zorunludur.

Oxford mu Cambridge mi - Türk adaylar için karar matrisi

UCAS seni seçim yapmaya zorladığına göre, kararı nasıl vereceğine dair dürüst bir matris sunuyoruz.

Oxford’u seç, eğer…

✓ PPE, BA Jurisprudence (Hukuk), History, Classics, English Literature, Theology, Modern Languages programlarına başvuruyorsan ✓ Esay yazıp bir profesörle birebir tartışmaktan keyif alıyorsan (tutorial sistemi 1’e-1 / 1’e-2) ✓ Kampüs dışında daha canlı bir yaşam sunan, nüfusu daha büyük, restoran ve staj imkânı daha fazla olan bir şehir istiyorsan ✓ İngiltere’de siyasi, hukuki ya da gazetecilik kariyeri hedefliyorsan (Oxford tarihsel olarak daha fazla başbakan, MP ve yargıç yetiştirmiştir) ✓ Tıp okuyacaksın ve daha kısa 3 yıllık klinik öncesi sürecini tercih ediyorsun (Cambridge’de daha uzun ve kapsamlı bir program var) ✓ Akademik formelliği takdir ediyorsan (sub fusc, Latince dua, köklü gelenekler listesi)

Cambridge’i seç, eğer…

✓ Mathematics (Tripos), Natural Sciences, Engineering, Computer Science programlarına başvuruyorsan ✓ Fen bilimlerinde henüz bir alana karar vermediysen - NatSci birinci yıldan sonra uzmanlık seçme imkânı tanır ✓ Akranlarınla küçük bir grupta çalışmaktan hoşlanıyorsan (supervision 2’ye-1 / 3’e-1) ✓ Teknoloji sektörüyle daha güçlü bir bağlantı istiyorsan - Silicon Fen (Cambridge bölgesi) ARM, AstraZeneca, Microsoft Research ve DeepMind Cambridge ofisine ev sahipliği yapar ✓ Nehir manzaralı, daha küçük ve öğrenci odaklı bir şehir ile formal May Ball atmosferini seviyorsan ✓ Matematikte güçlüsün ve kendini sınamak istiyorsun - Cambridge’in STEP sınavı matematik olimpiyatı düzeyinde bir doğrulama mekanizmasıdır; TÜBİTAK Bilim Olimpiyatları gibi yarışmalardan gelen adaylar için doğal bir sınama alanıdır ✓ Beşeri bilimlerde daha düşük öğrenim ücreti istiyorsan - 3 yıllık fark yaklaşık 968.000 ₺ (~$28.000)

Türk aday profili - nereye uyarsın

İki kez kontrol et: Türk adayların yaygın yanılgıları

• “Oxford Ivy League’dedir” - HAYIR. Ivy League yalnızca 8 Amerikalı özel üniversitedir: Harvard, Yale, Princeton, Columbia, UPenn, Brown, Cornell, Dartmouth. Oxford ve Cambridge İngiltere’nin Russell Group’una üyedir.
• “Cambridge Oxford’dan daha kolaydır” - HAYIR. Kabul oranları pratikte aynıdır (%17’ye karşın %18). Efsane, Cambridge’in pool sistemi aracılığıyla orantısal olarak daha fazla öğrenci kabul etmesinden kaynaklanır - bu da “ikinci şans” hissi yaratır; ama genel eşik neredeyse aynıdır.
• “YKS/lise diploması Oxbridge için yeterlidir” - EVET, ama tek başına değil. Türk lise diploması ve YKS sonuçları kabul edilir; ANCAK ek olarak bölüme özel giriş sınavı (TSA/MAT/ESAT/STEP) ve dil sertifikası (IELTS 7,5+ veya TOEFL iBT 110+) gereklidir.
• “Hem Oxford’a hem Cambridge’e başvurabilirim” - HAYIR. UCAS, aynı dönemde Oxford ve Cambridge’e eş zamanlı başvurmayı yasaklar. Birini seçmek zorundasın.
• “Brexit Türk öğrencileri etkilemiyor” - HAYIR. Türk öğrenciler, zaten Brexit öncesinde de uluslararası öğrenci statüsündeydi. Ancak 2021’den bu yana tüm uluslararası ücretlerde artış gerçekleşti; her dönem öğrenim ücretleri güncelleniyor. Başvurmadan önce ücretleri resmi üniversite sitesinden doğrula.
• “Bir burs her şeyi karşılar” - Son derece nadir. Bursların büyük çoğunluğu ya öğrenim ücretini ya da yaşam giderini kısmen karşılar, her ikisini birden değil. Gerçekçi bir planlama için burs alsanız bile yılda önemli miktarda kişisel fon bulundurmak gerekir.

Ne yapmalısın, emin değilsen

1. Her iki üniversitenin giriş sınavlarını araştır - TSA ile ESAT farklı profillere hitap eder; hangisinde daha güçlü hissediyorsun?
2. Her iki şehri de ziyaret et - Oxford Açık Kapı Günleri Haziran’da, Cambridge Açık Kapı Günleri Temmuz ve Eylül’de düzenlenir
3. Her iki üniversitedeki Türk mezunlarla iletişime geç - Türk öğrenci toplulukları aracılığıyla ulaşabilirsin; mezunların büyük çoğunluğu mesajlara yanıt verir
4. GPA Hesaplayıcımıza bakarak lise not ortalamanın Oxbridge gerekliliklerine nasıl denk geldiğini gör
5. Bir College Council danışmanıyla görüş - profil ve bölüme özel somut bir başvuru planı hazırlamana yardım edebiliriz

Ayrıca hatırlatmak gerekir: Oxbridge diplomaları, YÖK (Yükseköğretim Kurulu) tarafından Türkiye’de sorunsuz biçimde tanınmaktadır. UK Student Route öğrenci vizesi için İstanbul, Ankara veya İzmir’deki VFS Global merkezlerine başvurabilir ya da UK Visas and Immigration’ın çevrimiçi platformunu kullanabilirsin. Oxbridge’deki Türk öğrenci toplulukları, şehre ve üniversiteye yeni gelen öğrencilere her iki kampüste de aktif destek sağlamaktadır.

Kaynaklar ve metodoloji

Bu makale şu kaynaklara dayanmaktadır:

• Resmi üniversite siteleri: University of Oxford (ox.ac.uk) - tutorial sistemi, kolejler, öğrenim ücretleri, son başvuru tarihleri ve sınavlar hakkındaki veriler. University of Cambridge (cam.ac.uk) - supervision sistemi, kolejler, öğrenim ücretleri, ESAT ve pool sistemi hakkındaki veriler.
• UCAS - başvuru takvimi, son başvuru tarihleri ve tek-başvuru kuralı.
• College Council iç veri tabanları: astro-blog/src/content/universities/oxford.json ve cambridge.json - kabul oranları, sıralamalar, bağış fonları ve dikkat çekici mezunlar hakkındaki veriler.
• QS World University Rankings 2025 - üniversite sıralamaları.
• Türkiye bağlamı - öğrenim ücretleri için kur tahmini ~44 TRY/GBP; YÖK tanıma prosedürleri; YKS sistemi referansları.

Tüm rakamlar 26 Nisan 2026 itibarıyla doğrulanmıştır. Öğrenim ücretleri ve yaşam giderleri her yıl güncellenmektedir - başvurmadan önce güncel verileri her zaman resmi üniversite sitesinden kontrol et. Metinde adı geçen dikkat çekici mezunlar (Newton, Darwin, Hawking, Turing - Cambridge için; Thatcher, Blair, Wilde, Tolkien - Oxford için) College Council entity JSON verilerinden alınmış ve tarihsel olarak doğrulanmıştır. Hawking her iki listede de yer alan tek kişidir: Oxford’da Fizik lisansı (1962), Cambridge Trinity Hall’da doktora (1966).

Bu makale sponsorlu içerik değildir. College Council, İngiltere dahil yurt dışına başvuran Türk adaylar için eğitim danışmanlığı yapmaktadır; ancak University of Oxford ya da University of Cambridge ile herhangi bir resmi ilişkisi yoktur.

Oxford veya Cambridge’e başvurmayı planlıyorsan, College Council danışmanıyla bir görüşme ayarla - üniversite, bölüm, kolej seçimi ve giriş sınavlarına hazırlık konusunda sana özel bir plan hazırlayalım.