SAT vs ACT – które wybrać? Kompletne porównanie dla polskich uczniów

SAT vs ACT – który wybrać? Dla polskich uczniów SAT jest lepszym wyborem w 90% przypadków: tańszy ($107 vs $175+), szerzej akceptowany w Europie, z mniejszą presją czasu i wbudowanym kalkulatorem Desmos. ACT warto rozważyć tylko jeśli masz świetny angielski i silną biologię lub fizykę. Ale to skrót – a diabeł tkwi w szczegółach.

Jeden z najczęstszych mejli, jakie dostajemy w College Council, brzmi: „Czy powinienem zdawać SAT czy ACT?” Wersja rozbudowana tego pytania wygląda tak: „Mam dobrą matmę, średni angielski, chcę aplikować do Holandii i USA, mam budżet X – co wybrać?” I za każdym razem odpowiedź zaczyna się od tego samego zdania: prawdopodobnie SAT. Ale „prawdopodobnie” to nie „na pewno” – i właśnie dlatego ten artykuł ma 5000 słów, a nie jedno zdanie.

Zacznijmy od podstaw. Zarówno SAT (College Board), jak i ACT (ACT Inc.) to standaryzowane testy akceptowane przez wszystkie uczelnie w USA. Nie ma ani jednego uniwersytetu, który wolałby jeden nad drugi – Harvard, MIT, Stanford, Yale – każda z tych uczelni traktuje oba wyniki identycznie. Jeśli ktoś ci powiedział, że „Ivy League woli SAT” albo „uczelnie ze Środkowego Zachodu wolą ACT” – to mit z lat 90., który nie ma pokrycia w rzeczywistości 2026 roku.

Ale to, że uczelnie traktują oba testy równo, nie oznacza, że oba testy są takie same. Różnią się strukturą, tempem, zakresem materiału, kosztami i – co dla ciebie jako polskiego ucznia szczególnie istotne – akceptacją w Europie. Te różnice mogą przechylić szalę zdecydowanie na jedną stronę.

Zanim przejdziemy do konkretów, jedno zastrzeżenie. Ten artykuł jest napisany z perspektywy polskiego ucznia, który planuje studia za granicą. Jeśli mieszkasz w USA, chodziłeś do amerykańskiego high school i angielski jest twoim pierwszym językiem – kalkulacja wygląda inaczej. Ale jeśli siedzisz w Warszawie, Krakowie czy Gdańsku, uczysz się w polskim liceum i czytasz ten artykuł, bo zastanawiasz się, czy SAT czy ACT da ci lepszą szansę na MIT, Bocconi albo University of Amsterdam – czytaj dalej. Przejdźmy do konkretów.

Struktura egzaminów – co dokładnie zdajesz?

Na pierwszy rzut oka SAT i ACT wyglądają jak dwa różne egzaminy testujące to samo. I w dużej mierze tak jest – oba sprawdzają umiejętność czytania ze zrozumieniem, znajomość gramatyki angielskiej i matematykę na poziomie licealnym. Ale struktura, tempo i format różnią się na tyle, że jedno podejście może ci leżeć znacznie lepiej niż drugie.

SAT – dwie sekcje, adaptacyjny format

Od 2024 roku SAT jest w pełni cyfrowy i adaptacyjny, co oznacza, że trudność pytań w drugiej części dostosowuje się do tego, jak poradziłeś sobie w pierwszej. Egzamin składa się z dwóch głównych sekcji:

Reading & Writing (54 pytania, 64 minuty) – podzielona na dwa moduły po 32 minuty. Każde pytanie ma własny krótki tekst (50–150 słów) – nie czytasz długich pasaży jak na ACT. Pytania dotyczą gramatyki, retoryki, logiki tekstu, słownictwa w kontekście i analizy argumentów. Po pierwszym module algorytm ocenia twój poziom i dostosowuje trudność modułu drugiego – jeśli poszło ci dobrze, dostajesz trudniejsze pytania (ale warte więcej punktów). Jeśli pierwszy moduł był słabszy, drugi jest łatwiejszy, ale twój potencjalny wynik maksymalny spada.

Math (44 pytania, 70 minut) – również dwa moduły adaptacyjne po 35 minut. Obejmuje algebrę, zaawansowaną algebrę (funkcje kwadratowe, wielomiany, wykładnicze), geometrię, trygonometrię (podstawy) i analizę danych. Około 75% pytań to wielokrotny wybór, reszta to odpowiedzi wpisywane. Kalkulator Desmos jest wbudowany w platformę testową i dostępny przez cały czas trwania sekcji Math – nie musisz przynosić własnego.

Między sekcjami jest 10 minut przerwy. Łączny czas: 2 godziny 14 minut.

ACT – cztery sekcje, stała trudność

ACT to dłuższy i bardziej tradycyjny egzamin. Od 2025 roku jest dostępny w formacie cyfrowym, ale nie jest adaptacyjny – każdy zdający dostaje pytania o tej samej trudności, ułożone od łatwiejszych do trudniejszych w ramach każdej sekcji.

English (75 pytań, 45 minut) – testuje gramatykę angielską i umiejętności retoryczne. Dostajesz 5 tekstów, każdy z 15 pytaniami dotyczącymi podkreślonych fragmentów. Musisz zdecydować, czy fragment jest poprawny, czy wymaga korekty. Tempo: 36 sekund na pytanie – najszybsze ze wszystkich sekcji obu egzaminów.

Math (60 pytań, 60 minut) – szersza niż SAT. Obejmuje algebrę, geometrię, trygonometrię (więcej niż SAT), statystykę, prawdopodobieństwo, a na najwyższym poziomie trudności – logarytmy i liczby zespolone. Pytania mają 5 opcji odpowiedzi (zamiast 4 na SAT). Możesz używać własnego kalkulatora (z listy dozwolonych modeli), ale nie masz dostępu do Desmosa.

Reading (40 pytań, 35 minut) – czytanie ze zrozumieniem w tradycyjnym formacie. 4 długie teksty (proza, nauki społeczne, humanistyka, nauki przyrodnicze), po 10 pytań do każdego. Musisz przeczytać cały tekst, a potem odpowiedzieć na pytania – nie masz krótkich fragmentów jak na SAT. Czas na tekst: 8 minut 45 sekund łącznie z odpowiadaniem.

Science (40 pytań, 35 minut) – unikalna sekcja ACT, której SAT nie ma. Wbrew nazwie nie testuje wiedzy naukowej – sprawdza umiejętność czytania wykresów, tabel, opisów eksperymentów i wyciągania wniosków z danych. 6–7 zestawów z danymi, każdy z kilkoma pytaniami. Trzy typy zadań: interpretacja danych (wykresy), podsumowania badań (eksperymenty) i konflikt hipotez (dwie sprzeczne teorie naukowe). Bazowa wiedza z biologii, chemii i fizyki pomaga, ale 90% odpowiedzi znajdziesz w samych danych.

Writing (opcjonalny, 1 esej, 40 minut) – esej argumentacyjny. Niemal żadna uczelnia go już nie wymaga. Nasz przewodnik po ACT omawia go szczegółowo, ale krótka rada: nie zdawaj go, chyba że konkretna uczelnia tego wymaga.

Kluczowa różnica strukturalna: adaptacyjność

To jest punkt, który wielu uczniów pomija, a który ma realne konsekwencje. SAT jest adaptacyjny – algorytm ocenia twoje odpowiedzi w module 1 i na tej podstawie dobiera trudność modułu 2. Jeśli moduł 1 idzie ci świetnie, moduł 2 będzie trudniejszy, ale za poprawne odpowiedzi dostaniesz więcej punktów. Jeśli moduł 1 jest słabszy, moduł 2 będzie łatwiejszy, ale twój potencjalny sufit punktowy spada. W praktyce oznacza to, że nie siedzisz nad pytaniami, które są kompletnie poza twoim zasięgiem – egzamin dostosowuje się do ciebie.

ACT nie ma adaptacyjności. Dostajesz identyczny zestaw pytań jak każdy inny zdający – od prostych na początku sekcji do trudnych na końcu. Plusem jest przewidywalność: wiesz dokładnie, czego się spodziewać. Minusem jest to, że ostatnie 10–15 pytań w sekcji Math czy Science potrafi być naprawdę wymagających, a jeśli utkniesz na nich, tracisz czas, który mógłbyś przeznaczyć na łatwiejsze zadania.

Czas i presja – kluczowa różnica

Jeśli miałbym wskazać jedną rzecz, która najbardziej odróżnia SAT od ACT w praktyce, to tempo egzaminu. Nie struktura, nie zakres materiału, nie format – tempo. I tu SAT wygrywa dla polskich uczniów zdecydowanie.

Spójrz na liczby. Na SAT Reading & Writing masz średnio 71 sekund na pytanie. Na SAT Math – około 95 sekund. To komfortowe tempo, które pozwala przeczytać pytanie, pomyśleć i sprawdzić odpowiedź. Na ACT sytuacja wygląda zupełnie inaczej: sekcja English daje ci 36 sekund na pytanie, Reading – 53 sekundy (łącznie z czytaniem długiego tekstu), a Science – też około 53 sekundy na pytanie plus analiza wykresów i tabel.

Dlaczego to tak istotne? Bo czytasz po angielsku wolniej niż native speaker. To nie ocena twojego poziomu – to fakt. Nawet jeśli twój angielski jest na poziomie C1 albo C2, przetwarzanie tekstu w drugim języku zajmuje o 15–30% więcej czasu niż w języku ojczystym. Na SAT ten dodatkowy czas nie jest problemem – masz wystarczający zapas. Na ACT Reading, gdzie musisz przeczytać cały długi tekst i odpowiedzieć na 10 pytań w 8 minut 45 sekund, każda dodatkowa sekunda na zdanie się liczy. Wielu polskich uczniów, którzy próbowali obu egzaminów diagnostycznych, mówi to samo: „Na SAT zdążyłem spokojnie, na ACT zostawiłem 5–8 pytań bez odpowiedzi w Reading.”

Jest jeszcze kwestia adaptacyjności. SAT dostosowuje trudność do twojego poziomu – jeśli pierwszy moduł idzie ci dobrze, drugi jest trudniejszy, ale jesteś za to nagradzany wyższą punktacją. Jeśli pierwszy moduł jest słabszy, drugi jest łatwiejszy. To oznacza, że nigdy nie siedzisz nad pytaniami, które są kompletnie poza twoim zasięgiem. ACT nie ma takiego mechanizmu – dostajesz pełne spektrum trudności od pytania 1 do pytania 60 (w Math) czy 75 (w English), a ostatnie 10–15 pytań w każdej sekcji potrafi być naprawdę trudnych. Jeśli utkniesz na trudnych pytaniach pod koniec, tracisz czas, który mógłbyś przeznaczyć na łatwiejsze.

Werdykt dotyczący tempa: SAT jest łaskawszy czasowo, co dla non-native speakera ma ogromne znaczenie. Jeśli wiesz, że pod presją czasu twój angielski „siadał” na klasówkach – SAT minimalizuje to ryzyko.

Sekcja Science na ACT – szansa czy pułapka?

Jedyna sekcja, której SAT nie ma, to ACT Science. I tu opinię wiele osób ma mylną – myślą, że sekcja Science testuje wiedzę z biologii, chemii i fizyki. Nie testuje. Sekcja Science na ACT to w 90% czytanie danych – dostajesz wykres, tabelę lub opis eksperymentu i musisz odpowiedzieć na pytania typu: „Jaka była temperatura w próbce 3 po 10 minutach?” albo „Który naukowiec przewidywałby wyższą wartość pH?”. To bardziej czytanie ze zrozumieniem w kontekście naukowym niż egzamin z fizyki.

Dla polskiego ucznia z rozszerzoną biologią, chemią albo fizyką ta sekcja może być atutem. Bazowe zrozumienie pojęć naukowych (pH, gęstość, prędkość, mitoza) pozwala szybciej ogarnąć kontekst i skupić się na danych. Ale jest haczyk: masz 53 sekundy na pytanie, a każde pytanie wymaga odczytania wykresu lub tabeli. Jeśli czytasz po angielsku wolno, naukowy żargon (independent variable, exothermic reaction, allele frequency) spowolni cię jeszcze bardziej.

Kto powinien traktować sekcję Science jako argument za ACT? Uczniowie, którzy: (1) czytają po angielsku szybko, (2) mają doświadczenie z czytaniem wykresów i danych naukowych, (3) są w stanie utrzymać koncentrację przez 2 godziny 55 minut bez spadku wydajności. Jeśli nie spełniasz wszystkich trzech warunków, Science nie będzie twoim atutem – będzie dodatkową sekcją, na którą musisz poświęcić czas i energię.

Matematyka – SAT vs ACT

Dla polskich uczniów matematyka to tradycyjnie mocna strona na obu egzaminach. Program polskiego liceum – z naciskiem na algebrę, geometrię analityczną i funkcje – pokrywa się z materiałem testowym lepiej niż programy wielu krajów anglojęzycznych. Ale matematyka SAT i ACT różni się zakresem i formatem.

SAT Math obejmuje cztery główne kategorie: algebrę (równania liniowe, nierówności, układy), zaawansowaną algebrę (wielomiany, funkcje wykładnicze, kwadratowe), geometrię i trygonometrię (kąty, pola, twierdzenie Pitagorasa, podstawowe tożsamości trygonometryczne) oraz analizę danych (statystyka opisowa, prawdopodobieństwo, odczytywanie wykresów). Kalkulator Desmos jest wbudowany w platformę testową i dostępny przez cały czas trwania sekcji. To ogromna zaleta – Desmos rysuje wykresy, rozwiązuje równania, oblicza statystyki. Nie musisz przynosić własnego kalkulatora ani martwić się, czy twój model jest dozwolony. Ćwicz z Desmosem na okiro.io – to ten sam kalkulator, który zobaczysz na prawdziwym SAT.

ACT Math jest szersza. Oprócz wszystkiego, co zawiera SAT, dodaje logarytmy, macierze (podstawy), liczby zespolone na wyższym poziomie trudności i więcej trygonometrii (wykresy funkcji trygonometrycznych, tożsamości). Pytania mają 5 opcji odpowiedzi zamiast 4, co utrudnia eliminację. Kalkulator? Możesz przynieść własny z listy dozwolonych modeli (np. TI-84), ale nie masz Desmosa. Część najtrudniejszych pytań trzeba rozwiązać szybko w pamięci lub na papierze.

Który jest trudniejszy? To zależy od twojego profilu. Jeśli twoja matma kończy się na poziomie rozszerzenia maturalnego – SAT Math pokrywa praktycznie 100% materiału, a ACT Math wychodzi nieco poza. Ale jeśli jesteś na rozszerzeniu z matematyki i przerabiałeś logarytmy, ciągi geometryczne i trygonometrię na poważnie – ACT Math nie powinna cię zaskoczyć. Problem w tym, że ACT daje ci na to mniej czasu (60 sekund na pytanie vs 95 na SAT) i nie daje Desmosa.

Werdykt dotyczący matematyki: SAT Math jest węższa, ale z lepszym wsparciem (Desmos, więcej czasu). ACT Math jest szersza, ale z większą presją. Dla większości polskich uczniów SAT Math to teren, na którym mogą uzyskać wynik bliski perfekcji – 750–800 jest osiągalne przy systematycznych przygotowaniach. Na ACT Math uzyskanie 34–36 wymaga szybkości, której budowanie trwa dłużej.

Jest jeszcze jeden aspekt, który rzadko się omawia: format odpowiedzi. Na SAT około 75% pytań matematycznych to wielokrotny wybór z 4 opcjami, a reszta to pytania z wpisywaną odpowiedzią (Student-Produced Response). Na ACT wszystkie 60 pytań to wielokrotny wybór, ale z 5 opcjami zamiast 4. Matematycznie, szansa na trafienie losowej odpowiedzi na SAT (25%) jest wyższa niż na ACT (20%). Przy pytaniach, w których możesz wyeliminować 1–2 opcje, ta różnica rośnie. Na SAT eliminacja 2 opcji daje ci 50% szans; na ACT – 33%. Brzmi jak detal, ale przy 60 pytaniach te procenty się kumulują.

Więcej o strategii przygotowań do matematyki znajdziesz w naszym przewodniku po SAT.

Akceptacja w Europie – tu SAT wygrywa zdecydowanie

Oto prawdopodobnie najważniejszy argument dla czytelników College Council. Jeśli rozważasz studia nie tylko w USA, ale też w Europie – a wielu z was tak – SAT daje ci znacznie szersze pole manewru.

Dlaczego? Bo europejskie uczelnie historycznie współpracowały z College Board (twórcą SAT), nie z ACT Inc. Kiedy Bocconi w Mediolanie, IE University w Madrycie czy University College London wprowadzały wymaganie testu standaryzowanego, wpisywały „SAT” – bo to był test, który znały. ACT dołączył później i nie wszędzie został przyjęty.

Nie oznacza to, że ACT jest w Europie bezwartościowy. Wiele uczelni go akceptuje. Ale jeśli spojrzysz na oficjalne strony rekrutacyjne, zobaczysz różnicę: SAT jest wymieniany częściej, wyraźniej i w większej liczbie krajów. Oto przegląd:

• Wielka Brytania – większość uczelni akceptuje SAT jako dodatkowe kryterium (obok A-Levels lub IB). ACT jest akceptowany przez część, ale rzadziej wymieniony w oficjalnych materiałach
• Holandia – uczelnie takie jak University of Amsterdam, TU Delft, Erasmus wymieniają SAT w wymogach rekrutacyjnych. ACT akceptowany przez niektóre, ale nie wszystkie
• Włochy – Bocconi wymaga SAT lub ACT (oba akceptowane), ale Politecnico di Milano i inne uczelnie częściej odnoszą się do SAT
• Hiszpania – IE University wymaga SAT. ACT akceptowany przez niektóre uczelnie prywatne
• Dania – Copenhagen Business School i inne uczelnie akceptują SAT. ACT rzadziej wymieniany
• Szwajcaria – ETH Zurich i EPFL nie wymagają SAT/ACT od europejskich studentów, ale akceptują SAT jako dodatkowy dokument. ACT rzadko wspomniany
• Irlandia – Trinity College Dublin, UCD akceptują SAT w procesie rekrutacyjnym
• Skandynawia – uczelnie w Szwecji (Lund, KTH) i Norwegii akceptują SAT w rekrutacji anglojęzycznych programów

Kluczowa zasada: jeśli aplikujesz zarówno do USA, jak i do Europy, SAT pokrywa oba rynki. ACT może ograniczyć twoje europejskie opcje. To nie jest kwestia preferencji – to kwestia praktyczna. Wyobraź sobie, że zdajesz ACT, dostajesz świetny wynik 34, a potem okazuje się, że uczelnia w Danii, na którą chcesz aplikować, akceptuje wyłącznie SAT. Musisz zdawać od nowa. Z SAT ten problem nie istnieje.

Jest jeszcze kwestia praktyczna: centra egzaminacyjne. SAT ma w Polsce znacznie więcej lokalizacji – zwykle Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdańsk i kilka innych miast (szczegóły w naszym przewodniku po rejestracji SAT). ACT ma mniej centrów w Polsce, co może oznaczać dłuższy dojazd. Jeśli mieszkasz poza dużym miastem, dostępność centrum egzaminacyjnego to realny czynnik logistyczny.

Pełną listę europejskich uczelni akceptujących SAT znajdziesz w naszym przewodniku o SAT w Europie. Jeśli zastanawiasz się, jaki wynik SAT jest potrzebny na europejskie uczelnie, przeczytaj artykuł o wynikach SAT w Europie.

Koszty – SAT jest tańszy

Pieniądze to konkretny argument i tu nie ma dyskusji: SAT jest po prostu tańszy. Dla międzynarodowego ucznia (a jako Polak nim jesteś) koszt jednego podejścia do SAT wynosi $107 (ok. 430 PLN przy kursie 4,00 PLN/USD). ACT kosztuje $175 bez sekcji Writing lub $200–225 z Writing (700–900 PLN).

To różnica $68–118 za jedno podejście. Brzmi umiarkowanie, ale pomyśl o pełnym obrazie. Większość uczniów zdaje egzamin 2–3 razy, żeby uzyskać optymalny wynik. Dwa podejścia do SAT to $214. Dwa podejścia do ACT to $350–450. Różnica narasta do $136–236, czyli ponad 500–950 PLN – za to kupisz książkę do przygotowań albo miesiąc kursu online.

Do tego dochodzą koszty wysyłania wyników. SAT pozwala wysłać 4 raporty bezpłatnie przy rejestracji (do uczelni wybranych przed egzaminem). Każdy dodatkowy raport kosztuje $14. ACT ma podobną strukturę, ale ceny wysyłki są wyższe.

Jeśli planujesz dwa podejścia do egzaminu plus wysyłkę wyników do 6 uczelni, łączny budżet wygląda tak:

$575 PLN oszczędności to realna kwota – za te pieniądze możesz kupić dostęp do kursu przygotowawczego online albo kilka oficjalnych zbiorów zadań. A jeśli dodasz do tego koszty dojazdu do centrum egzaminacyjnego (ACT ma mniej lokalizacji w Polsce), różnica rośnie jeszcze bardziej. Dla ucznia, który sam finansuje swoje przygotowania do studiów za granicą, każde 500 PLN ma znaczenie.

Score concordance – jak przeliczać wyniki?

Uczelnie traktują SAT i ACT równo, ale jak porównać wynik 1400 SAT z wynikiem 32 ACT? College Board i ACT Inc. wspólnie opublikowały oficjalne tabele konkordancyjne (concordance tables), które mapują wyniki jednego egzaminu na drugi. Oto najważniejsze progi:

Co to oznacza w praktyce? Jeśli twój wynik SAT to 1400, uczelnia potraktuje go tak samo jak ACT 32. Jeśli ACT 34, to odpowiednik SAT 1500. Nie ma „lepszego” wyniku – oba są równoważne. Dlatego decyzja SAT vs ACT nie powinna opierać się na przekonaniu, że „na jednym łatwiej dostać wysoki wynik.” Obie skale są skalibrowane tak, żeby 99. percentyl oznaczał ten sam poziom umiejętności.

Jedyny wyjątek: jeśli masz bardzo silną matematykę, ale słabszą sekcję językową, SAT może dawać optycznie lepszy wynik, bo składa się z dwóch sekcji (Math + R&W), a nie czterech. Na ACT słaba sekcja Reading obniża composite bardziej, bo stanowi 25% wyniku – na SAT sekcja R&W to 50%, ale obejmuje też gramatykę (w której Polacy radzą sobie lepiej niż w czystym czytaniu ze zrozumieniem).

Czy zastanawiasz się, jaki wynik SAT warto mieć na europejskie uczelnie? Przeczytaj nasz przewodnik o wynikach SAT.

Przygotowania – materiały i czas

Niezależnie od tego, który test wybierzesz, przygotowania wymagają czasu i systematyczności. Ale jest różnica w dostępności materiałów.

Dla SAT sytuacja jest wyjątkowo dobra. College Board udostępnia bezpłatną aplikację Bluebook z pełnymi testami ćwiczeniowymi, Khan Academy oferuje darmowy kurs przygotowawczy, a liczne platformy dają dostęp do diagnostycznych testów z natychmiastową analizą wyników. Do tego dochodzą oficjalne zbiory zadań (Official SAT Study Guide) i dziesiątki kursów online. Ekosystem przygotowań do SAT jest ogromny i w dużej części bezpłatny.

Dla ACT materiałów jest mniej. ACT Inc. publikuje oficjalne testy ćwiczeniowe (The Official ACT Prep Guide), ale bezpłatnych zasobów online jest znacznie mniej niż dla SAT. Kursy przygotowawcze istnieją (Kaplan, Princeton Review, Magoosh), ale są zwykle płatne. Jeśli twój budżet na przygotowania jest ograniczony, SAT daje ci więcej darmowych materiałów do pracy.

Ile czasu potrzebujesz? Dla obu egzaminów rekomendujemy 3–6 miesięcy systematycznych przygotowań, po 6–10 godzin tygodniowo. Uczniowie z silnym angielskim i matematyką mogą skrócić ten czas do 2 miesięcy. Uczniowie, którzy startują od niższego poziomu, mogą potrzebować nawet 9 miesięcy. Kluczowe: zacznij od testu diagnostycznego, żeby wiedzieć, ile pracy przed tobą. Nasz 12-tygodniowy plan przygotowań do SAT rozbija cały proces na konkretne tygodniowe cele.

Warto też wspomnieć o przykładowym teście SAT – możesz go rozwiązać, żeby sprawdzić, jak wygląda prawdziwy egzamin i ile punktów uzyskasz bez przygotowań.

Werdykt – SAT czy ACT dla polskiego ucznia?

Czas na jasną rekomendację. Nie owijamy w bawełnę.

Wybierz SAT jeśli:

• Aplikujesz do USA i Europy – SAT pokrywa oba rynki. ACT może ograniczyć twoje europejskie opcje. Jeśli planujesz aplikować np. do Bocconi, IE University, TU Delft i jednocześnie do kilku uczelni w USA, SAT to jedyny test, którego potrzebujesz.

• Wolisz mniej presji czasowej – średnio 71–95 sekund na pytanie vs 36–60 sekund na ACT. Dla non-native speakera to kluczowa różnica. Masz czas przeczytać pytanie dwa razy, pomyśleć i sprawdzić odpowiedź.

• Twoja matematyka jest silna – polski program licealny = naturalny atut na SAT Math. Wielu polskich uczniów uzyskuje 750–800 w Math przy stosunkowo krótkich przygotowaniach. To podnosi łączny wynik, nawet jeśli R&W jest słabszy.

• Chcesz korzystać z Desmosa – wbudowany kalkulator graficzny to ogromna zaleta. Nie musisz kupować TI-84 (ok. 400–600 PLN), nie musisz się martwić, czy twój model jest dozwolony. Desmos rysuje wykresy, rozwiązuje równania i jest dostępny przez cały egzamin.

• Chcesz zaoszczędzić pieniądze – $107 vs $175+ za podejście. Przy dwóch podejściach oszczędzasz ponad $140.

Wybierz ACT jeśli:

• Masz angielski na poziomie native speakera – jeśli czytasz po angielsku z taką samą prędkością jak po polsku, presja czasowa ACT nie jest problemem. Dotyczy to głównie uczniów z międzynarodowych szkół anglojęzycznych, osób z podwójnym obywatelstwem lub tych, którzy mieszkali w kraju anglojęzycznym.

• Lubisz interpretować dane naukowe – sekcja Science na ACT to twoja piąta sekcja, ale liczy się do composite score. Jeśli jesteś typem ucznia, który potrafi szybko odczytać wykres, zidentyfikować trend i wyciągnąć wniosek – ta sekcja może podnieść twój łączny wynik.

• Aplikujesz wyłącznie do USA lub UK – jeśli Europa poza Wielką Brytanią nie jest w twoich planach, ograniczona europejska akceptacja ACT nie ma znaczenia.

• Wolisz egzamin bez adaptacyjności – niektórzy uczniowie stresują się myślą, że ich wynik w module 1 determinuje trudność modułu 2. ACT jest prosty: dostajesz te same pytania, od łatwych do trudnych, i tyle.

Podsumowanie: dla 9 na 10 polskich uczniów SAT jest lepszym wyborem. Tańszy, szerzej akceptowany w Europie, z łaskawszym tempem i wbudowanym kalkulatorem. Jedyny mocny powód, żeby wybrać ACT, to jeśli twój angielski jest na poziomie native speakera i masz silne nauki ścisłe.

Mamy też uczniów, którzy pytają: „A co jeśli zdaję oba i wyślę lepszy wynik?”. Technicznie to możliwe – uczelnie nie wymagają raportowania obu wyników. Ale przygotowywanie się do dwóch różnych formatów egzaminu to podwójna praca. Czas, który poświęcasz na naukę specyfiki ACT Science, mógłbyś przeznaczyć na doskonalenie SAT Math lub R&W. Naszą rekomendacją jest: wybierz jeden test, przygotuj się do niego solidnie i zdaj go 2–3 razy, żeby uzyskać optymalny wynik. Rozpraszanie się między dwoma egzaminami rzadko przynosi lepsze rezultaty niż skupienie na jednym.

Zdecydowałeś się na SAT? Zacznij od darmowego testu diagnostycznego na okiro.io – dowiesz się, ile punktów masz na dzień dobry i nad czym pracować. Jeśli wolisz ACT, przeczytaj nasz kompletny przewodnik po ACT.

Jak sprawdzić, który test ci bardziej pasuje?

Zanim podejmiesz ostateczną decyzję, zrób jedno proste ćwiczenie: rozwiąż oficjalny test diagnostyczny z obu egzaminów. College Board udostępnia pełne testy ćwiczeniowe SAT w aplikacji Bluebook (bezpłatna). ACT Inc. publikuje oficjalne testy na swojej stronie. Rozwiąż oba w warunkach egzaminacyjnych – z czasomierzem, bez przerywania, bez podglądania odpowiedzi.

Porównaj swoje wrażenia:

• Czas – czy zdążyłeś na obu? Ile pytań zostawiłeś bez odpowiedzi na ACT vs SAT?
• Komfort – na którym czułeś się pewniej? Który format był bardziej intuicyjny?
• Wynik – przelicz oba wyniki na skalę drugiego egzaminu za pomocą tabeli konkordancyjnej. Jeśli na jednym wypadasz o 2+ punkty (ACT) lub 50+ punktów (SAT) lepiej – to twój egzamin.

Możesz też zrobić próbny test SAT online – wiele platform daje natychmiastowy wynik i analizę mocnych oraz słabych stron sekcja po sekcji. To dobry punkt wyjścia, zanim zdecydujesz się na konkretny test.

Jeśli wyniki są zbliżone, wybierz SAT – z powodów, które omówiliśmy powyżej (koszty, akceptacja w Europie, tempo). Jeśli ACT wyraźnie wypada lepiej, nie ignoruj tego – lepszy wynik to lepszy wynik, niezależnie od tego, który test go przyniósł.

Podsumowanie – twoje następne kroki

Jeśli dotarłeś do tego miejsca, masz już pełny obraz różnic między SAT a ACT. Nie musisz czytać tego artykułu drugi raz – oto plan działania w czterech krokach:

1. Zrób test diagnostyczny SAT – na okiro.io możesz rozwiązać darmowy test diagnostyczny i sprawdzić, jaki wynik uzyskasz na dzień dobry. Platforma analizuje twoje odpowiedzi i wskazuje mocne oraz słabe strony w każdej sekcji.

2. Przeczytaj nasz kompletny przewodnik po SAT – egzamin SAT – przewodnik omawia każdą sekcję w szczegółach, ze strategiami rozwiązywania i przykładami. Jeśli mimo wszystko wybierasz ACT, mamy też przewodnik po ACT.

3. Zaplanuj przygotowania – nasz 12-tygodniowy plan nauki SAT rozbija przygotowania na tygodnie, z konkretnymi celami i materiałami. Optymalny start to 3–6 miesięcy przed planowanym terminem egzaminu.

4. Sprawdź terminy egzaminów – terminy SAT 2026/2027 pomagają zaplanować, kiedy zdawać. Większość uczniów celuje w wiosnę lub jesień trzeciej klasy liceum.

Pamiętaj: wybór między SAT a ACT to decyzja ważna, ale nie nieodwracalna. Jeśli po 4 tygodniach przygotowań do SAT czujesz, że coś nie gra – możesz przejść na ACT. Wiele umiejętności (gramatyka, algebra, czytanie ze zrozumieniem) pokrywa się między testami. Ale statystycznie, dla polskiego ucznia planującego studia za granicą, SAT jest bezpieczniejszym i tańszym wyborem.

Masz pytania? Napisz do nas – odpowiadamy na każdego mejla. A jeśli chcesz sprawdzić, czy SAT jest dla ciebie, przeczytaj nasz artykuł decyzyjny.

Jedno ostatnie zdanie, bo wiemy, że decyzja potrafi paraliżować. Nie istnieje „zły” wybór między SAT a ACT – oba testy otwierają drzwi do tych samych uczelni. Różnica polega na tym, który z nich pozwoli ci pokazać się z lepszej strony. Dla większości z was to SAT. Ale jeśli po przeczytaniu tego artykułu czujesz, że ACT lepiej pasuje do twojego profilu – zaufaj sobie i przygotuj się do niego solidnie. Wynik, a nie nazwa testu, decyduje o przyjęciu. Powodzenia na egzaminie.