ESAT 2026 - Cambridge ve Imperial Mühendislik Sınavı Rehberi

ESAT 2026: Türk adaylar için Cambridge ve Imperial mühendislik sınavının tam rehberi

Ekim ayında bir cumartesi sabahı, saat yedi. İzmir’den otobüsle İstanbul’daki Pearson VUE merkezine gidiyorsun. Çantanda yalnızca kimliğin ve kayıt onayın var. Üç saat sonra bilgisayar başında, hesap makinesi olmadan, 80 dakikada 80 matematik ve fizik sorusu cevaplayacaksın. Sonucun doğrudan Cambridge Admissions Office’e ve Imperial College London’a gidecek. İşte bu ESAT - Engineering and Science Admissions Test - ve İngiltere’de mühendislik ya da Natural Sciences için başvuruyorsan, şu an geçmen gereken tek kapı bu.

ESAT yeni bir sınav: 2024’te getirildi ve Cambridge’in STEM alanındaki kabulünü yıllarca tanımlamış üç eski testin yerini aldı: ENGAA, NSAA ve Veterinary Medicine için BMAT’in bazı işlevleri. Aynı zamanda Imperial College London - 2023’e kadar kendi sınavları olan ya da hiç sınav istemeyen üniversite - Engineering bölümlerinin çoğunda ESAT’ı şart koştu.

Türk bir aday için bu hem iyi hem kötü haber. İyi yanı: artık iki ya da üç ayrı kabul sınavına girmek zorunda değilsin. Kötü yanı: ESAT, İngiliz tarzında, süreyle yarışan bir çoktan seçmeli test ve Türkiye’deki lise sistemi bu formatı hiç çalıştırmıyor. AYT’nin ileri matematik ve fiziğini muhtemelen iyi biliyorsundur, ama ESAT farklı bir ustalık ister - soruları 90 saniyede çözmek, İngilizce okumak ve modüller arasında süreyi titizlikle yönetmek.

Bu rehberde ESAT 2026 hakkında bilmen gereken her şeyi bir Türk adayının gözünden anlatacağım: bu sınav nedir ve hangi testlerin yerini aldı, kim istiyor, formatı ve kaydı nasıl, modülleri nasıl seçersin, etkili hazırlık nasıl yapılır (ve hangi geçmiş kağıtları hâlâ vekil olarak işe yarar), AYT hazırlığın ESAT seviyesine nasıl denk gelir ve ESAT yerine ne zaman STEP ya da MAT’ı düşünmelisin.

ESAT nedir ve 2024’ten itibaren hangi sınavın yerini aldı?

ESAT (Engineering and Science Admissions Test), University of Cambridge ve Imperial College London’da mühendislik ile doğa bilimleri bölümlerine başvuran adaylar için standartlaştırılmış, bilgisayar tabanlı bir kabul sınavıdır. Sınav, Cambridge’in kurduğu test konsorsiyumu University Admissions Tests UK (UAT-UK) tarafından yürütülür; teknik işletim ise GMAT, GRE Subject ve bazı bilişim sınavlarını da yürüten uluslararası sınav merkezi operatörü Pearson VUE tarafından sağlanır.

ESAT, 2024 sonbaharında, Cambridge’in üç önceki sınavının doğrudan halefi olarak sahneye çıktı:

• ENGAA (Engineering Admissions Assessment) - 2023’e kadar Cambridge Engineering adayları için kullanıldı. İleri matematik ve fiziği ölçüyordu. Format: iki çoktan seçmeli bölüm ile bir ileri bölüm.
• NSAA (Natural Sciences Admissions Assessment) - 2023’e kadar Natural Sciences, NS üzerinden Chemical Engineering ve Veterinary Medicine adayları için kullanıldı. Biyoloji, kimya ve fizikten iki ders ile matematik seçmeye izin veriyordu.
• BMAT (BioMedical Admissions Test) - geçmişte Cambridge’de Veterinary Medicine ve birkaç tıp fakültesinde isteniyordu. Cambridge Assessment Admissions Testing, 2023 oturumundan sonra BMAT’ı kaldırdı ve Cambridge, Veterinary Medicine’i ESAT’a taşıdı.

Imperial College London için ESAT daha yeni bir şart. Imperial daha önce farklı sınav yolları kabul ediyordu (bazı yıllar merkezi bir test yoktu, bazı yıllar kendi assessment day’leri ya da MAT/STEP kombinasyonu vardı). 2024 sonbaharından itibaren Imperial, Engineering bölümlerinin çoğunda ESAT istiyor; bu da kabul sürecini Cambridge’le aynı çizgiye getiriyor - ve bir Türk aday açısından şu anlama geliyor: ESAT’a tek bir iyi giriş, iki üniversiteye birden başvuruyu karşılıyor.

Cambridge bu reformu neden yaptı? Sınavın nasıl kurgulandığını anlamak için her biri önemli üç neden:

1. Birleştirme. Üç ayrı testin (ENGAA, NSAA, BMAT) farklı formatları, tarihleri, ücretleri ve hazırlık materyalleri vardı. ESAT, modüler yapıya sahip tek bir sınavdır.
2. Lojistiğin sadeleşmesi. Sınav 2024’ten beri Pearson VUE merkezlerinde tamamen bilgisayar tabanlı; bu da dünyanın dört bir yanındaki okullara kağıt arşivi gönderme ihtiyacını ortadan kaldırıyor ve Türkiye’deki adaylara yerel merkezlerde (İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Adana) sınav erişimi sağlıyor.
3. Modüllerin standartlaşması. Üniversite, her bölüm için belirli bir modül kombinasyonu isteyebilir (ör. Engineering için Mathematics 1 + Physics); böylece her bölüme ayrı bir sınav yürütmek gerekmez.

Kısacası: ESAT, ENGAA/NSAA ile aynı türde bilgi, ama yeni bir operasyonel kabukta. İlerleyen bölümde göreceğimiz gibi, ENGAA ve NSAA geçmiş kağıtlarının hâlâ en önemli ücretsiz hazırlık materyali olmasının nedeni de bu.

Özet (BLUF). ESAT, Cambridge’in 2024’te getirdiği bilgisayar tabanlı bir çoktan seçmeli sınavdır (2 modül × 40 dk). ENGAA, NSAA ve BMAT’in bir kısmının yerini aldı. Cambridge’de Engineering, Natural Sciences ve Veterinary Medicine için; Imperial College London’da ise Engineering’in çoğu için gereklidir. Kayıt Pearson VUE üzerinden, oturum ekim ayında; ücret AB dışı/uluslararası adaylar (Türkiye dahil) için yaklaşık £130. AYT’nin ileri matematik ve fiziği programın büyük kısmını kapsar - asıl zorluk tempo ve çoktan seçmeli format, müfredat kapsamı değil.

İngiltere’de hangi üniversiteler ve bölümler ESAT istiyor?

ESAT, iki üniversitenin sınavıdır. Bu önemli bir ayrım, çünkü İngiltere’deki diğer önde gelen mühendislik okulları (UCL, Manchester, Edinburgh, Bristol) ESAT istemez - A-level ya da denkliklerine (uluslararası lise diplomaları, ileri seviye sınavlar) artı referanslara dayanırlar. ESAT isteyen bölüm listesi nispeten dardır, ama İngiltere’nin en seçici STEM programlarını kapsar.

Cambridge

Cambridge’de ESAT şu programlarda istenir (2025/26 başvuru döngüsü itibarıyla - her zaman cam.ac.uk/admissions üzerinden doğrula, liste zaman zaman güncellenir):

• Engineering - tüm uzmanlıkları (mechanical, civil, electrical, information, manufacturing, aerospace) kapsayan dört yıllık tam MEng programı. Gerekli modül kombinasyonu: Mathematics 1 + Physics.
• Natural Sciences - biyoloji, kimya, fizik, jeoloji, malzeme ve sistem bilimlerini kapsayan altı dallı program. Öğrenciler süreç içinde uzmanlaşır. Kombinasyon: {Biology, Chemistry, Physics} üçlüsünden ikisi + Mathematics 1.
• Chemical Engineering via Engineering - ilk yıl Engineering ile ortak, sonra kimya uzmanlığı. Engineering ile aynı kombinasyon: Mathematics 1 + Physics.
• Chemical Engineering via Natural Sciences - alternatif yol. Natural Sciences ile aynı kombinasyon.
• Veterinary Medicine - altı yıllık klinik program. Kombinasyon: Biology + Chemistry.

Cambridge, Computer Science (ayrı şartlar, ör. TMUA), Mathematics (STEP ister), Medicine (2024’ten beri UCAT - önceden BMAT) ve Architecture (portfolyo ve kendi değerlendirmesi) için ESAT istemez.

Sürecin tamamı bağlamında ayrıntılı koşulları Cambridge’e nasıl girilir: başvuru ve mülakat 2026 rehberinde anlattım; bölüm profillerini ise Cambridge’in en iyi bölümleri: Natural Sciences ve Engineering 2026 yazısında bulabilirsin.

Imperial College London

Imperial, Engineering programlarının çoğunda ESAT ister; bunlara şunlar dahildir (2025/26 itibarıyla güncel liste - imperial.ac.uk’tan kontrol et):

• Aeronautical Engineering
• Civil Engineering
• Mechanical Engineering
• Electrical and Electronic Engineering (EEE)
• Chemical Engineering
• Materials Engineering
• Bioengineering
• Earth Science and Engineering
• Design Engineering

Imperial’da en sık istenen modül kombinasyonu: Mathematics 1 + Physics; Bioengineering’de (bazen Biology kabul edilir) ve Design Engineering’de istisnalar olabilir. Imperial’da Computing ESAT istemez - kendi testi vardır (bazı başvuranlar için TMUA). Imperial’da Mathematics ise ESAT değil MAT ister.

Imperial bölümlerinin tam dökümünü Imperial College London’da eğitim: kapsamlı rehber yazısında, başvuru ayrıntılarını ise Imperial’a nasıl girilir: Engineering ve Medicine başvurusu 2026 rehberinde bulursun.

Diğer üniversitelerde durum ne?

2026 itibarıyla: ESAT Cambridge ve Imperial’a özgüdür. UCL, Edinburgh, Manchester, Bristol, Warwick, Sheffield veya Southampton mühendislikte ESAT istemez - A-level temelli koşullu tekliflere dayanırlar (uluslararası lise diplomalarının dönüşümüyle birlikte; genelde matematik ve fizikte yüksek notlar beklenir). Listende Cambridge ya da Imperial yoksa, büyük olasılıkla ESAT’a girmen gerekmiyor.

Bu, Türk adaylar için kritik bir stratejik karar: ESAT senin için bir riskse (ör. ileri fiziğin yeterince güçlü değilse) Cambridge ve Imperial’ı atlayıp UCL, Warwick ya da Edinburgh’da çok iyi mühendislik programlarına - ek bir sınav olmadan - başvurabilirsin. Bu bir başarısızlık değil, enerjinin akılcı dağıtımıdır.

ESAT 2026’nın formatı nasıl?

ESAT 2024’ten beri tamamen bilgisayar tabanlı (computer-based test, CBT) bir sınavdır ve Pearson VUE merkezlerinde yapılır. Artık kağıt sınav ya da okulda kalem-kağıt yok - aday, monitör, klavye ve farenin olduğu bir sınav kabininde oturur; kimlik kontrolü merkezin resepsiyonunda yapılır (pasaport ya da fotoğraflı kimlik).

Sınavın yapısı

Her aday iki modüle, her biri 40 dakika olmak üzere girer. İki modül birbirinden bağımsızdır - aralarında kısa bir teknik mola vardır (genellikle istasyonun sıfırlanması için 5-10 dakika). Salona giriş ve yönergelerle birlikte toplam sınav süresi: test merkezinde yaklaşık 1,5-2 saat.

Tüm sorular beş şıklı çoktan seçmelidir (A-E) ve tam olarak bir doğru cevabı vardır. Bu, standart testlerden her Türk öğrencinin tanıdığı bir formattır - ama YKS’den çok daha hızlı bir tempoda. Soru başına ortalama yaklaşık 90 saniyen var; zihinden hesap gerektiren matematik sorularında bu süre oldukça sıkı.

Puanlama

ESAT’ta yanlış cevap için ceza yoktur. Her doğru cevap +1 puan; yanlış ve boş 0 puandır. Strateji bu yüzden basit: her zaman bir şey işaretle, rastgele tahmin etsen bile (5 şıkta kesin sıfır yerine puan tutturma şansın %20). Bu, İtalya’da tıp için IMAT sınavı’ndan önemli bir farktır; orada yanlış cevap cezaları, riskli soruda durma stratejisini zorunlu kılar.

Her modülün sonucu yaklaşık 1.0-9.0 ölçeğinde bir scaled score olarak raporlanır (Cambridge kesin puan eşiklerini yayımlamaz - üniversite, sonucu başvurunun bütüncül değerlendirmesinin bir parçası olarak kullanır). Benzer ölçeğe sahip ENGAA/NSAA bağlamından biliyoruz ki Cambridge’de mülakat daveti için tartışmaya açık tipik eşik, her modülden yaklaşık 6.0-7.0’dir; ama teklifi mülakat belirler, tek başına ESAT değil.

Yanında ne bulundurabilirsin

• Kimlik belgesi (pasaport ya da fotoğraflı kimlik - gereksinimleri kayıt onayında kontrol et).
• Başka hiçbir şey. Kalemler, hesap makineleri, telefonlar, kol saatleri, su şişeleri, akıllı saatler - hepsi test merkezinin dolabında kalır.

Hesap makinesi yok. Bu çok önemli. Tüm hesaplamaları zihinden ya da test arayüzünde sunulan elektronik karalama tahtasında (whiteboard) yapman gerekir. Zihinden hesap çalışması (kesir çarpımı, 10 tabanında logaritma, 1-200 arası sayıların karekökleri) hazırlığın bariz olmayan ama gerçek bir parçasıdır.

Türkiye’den ESAT’a nasıl kayıt olunur?

ESAT kaydı tamamen çevrimiçidir ve Pearson VUE hesabı üzerinden yapılır. Süreç işlem olarak basittir, ama katı son tarihleri vardır - bunları kaçırmak bir akademik yılı kaybetmek demektir.

2026 oturum takvimi

ESAT yılda bir kez, ekim ayında yapılır (genellikle 1-2 hafta arayla seçilebilen iki tarih). 2026 oturumunun kesin tarihleri admissionstesting.org’da 2026 ilkbahar-yazında yayımlanır; ama geçmiş yıllardaki kalıp şudur:

• Kayıtların açılışı: ağustos sonu / eylül başı
• Kayıt son tarihi: eylül sonu (katı, uzatılmaz)
• Sınav tarihleri: ekim ayında iki cumartesi
• Sonuçlar: kasım sonu / aralık başı, otomatik olarak Cambridge ve Imperial’a gönderilir

Cambridge ve Imperial için UCAS başvuru son tarihin 15 Ekim - yani genellikle birinci ESAT tarihinden sonra ama ikincisinden önce. Önce UCAS’a başvurursun, ESAT’a sonra girersin; UCAS başvurusu anında elinde sonuç olması gerekmez.

Adım adım

1. Pearson VUE hesabı aç: pearsonvue.com/uk/uat-uk. Etkin bir e-posta adresi ve sınava girişte kullanacağın kimlik belgesi bilgileri gerekir (bu ikisi harfi harfine eşleşmeli - aksi halde merkez seni salona almaz).
2. Test merkezini seç. Türkiye’de Pearson VUE merkezleri başta İstanbul (birkaç lokasyon), Ankara, İzmir olmak üzere Bursa, Antalya, Adana gibi şehirlerde var. Merkezler hızlı dolar - özellikle İstanbul. İstanbul genellikle kayıtların ilk haftasında dolar.
3. Modülleri seç. Bu, kayıt panelinde geri alınması zor bir karardır - kayıt aşamasında sistem modül seçimini sorduğu için, kayıttan ÖNCE Cambridge/Imperial’in bölüm gereksinimlerini bilmelisin (5. bölüme bak).
4. Öde. Ücret: AB dışı/uluslararası adaylar için (Türkiye bu kategoriye girer) yaklaşık £130; UK ve AB adayları için yaklaşık £75’tir. Kredi ve banka kartları kabul edilir.
5. E-postayla onay alacaksın; merkezin tam adresi, gün, saat ve gerekli belgeler içinde olur. Onayı yazdır ve sınav günü yanında bulundur - bazı merkezler basılı kopya ister.

Bir Türk aile bütçesi açısından maliyetler

Güncel sterlin kuruyla (Nisan 2026 itibarıyla yaklaşık 1 £ ≈ 43 TL) £130 sınav ücreti yaklaşık 5.600 TL’ye denk gelir. Üstüne, seçtiğin merkez şehrinin dışındaysa ulaşım ve olası bir konaklama eklenir (örneğin İzmir-İstanbul otobüsle tek yön yaklaşık 800 TL). İzmir’de oturup İstanbul’da sınava giren bir aile için gerçekçi ESAT bütçesi: 6.500-9.000 TL. Bu yine de UCAS başvurusu ve mülakat hazırlığının maliyetine kıyasla düşük bir kalem, ama bütçeye yazmakta fayda var.

Karşılaştırma için: IMAT (İtalya’da tıp) kaydı yaklaşık 130 EUR artı sınav merkezine ulaşım; SAT sınavı ise yaklaşık 100 USD artı ulaşımdır. Sınav ücreti açısından ESAT, üst düzey İngiltere üniversitelerine başvuran Türk adaylar için yine de en uygun kabul sınavlarından biri.

Son tarihi kaçırırsan

İkinci bir şans yok. ESAT yılda bir kez yapılır, kayıt son tarihi katıdır ve Cambridge ile Imperial’in ESAT’sız adaylar için alternatif bir yolu yoktur. Kaydı kaçırmak, o başvuru döngüsünde Cambridge ve Imperial Engineering’den elenmek demektir - meğerse başvurunu ESAT şartı olmayan bir üniversiteye (UCL, Edinburgh, Manchester) kaydırarak kurtarmazsan.

Bu, kaydın açılır açılmaz hemen yapılmasının, son haftaya bırakılmamasının nedenlerinden biridir. İstanbul’daki merkezler 7-10 günde dolar.

Bölümün için hangi ESAT modüllerini seçmelisin?

Modül seçimi, ESAT’ın en önemli taktiksel kararıdır. Her aday beş modülden ikisini seçer (Mathematics 1, Mathematics 2, Biology, Chemistry, Physics). Cambridge ve Imperial her bölüm için gerekli (ya da izin verilen) kombinasyonları yayımlar - ve bu gereksinimler katıdır: Cambridge’de Engineering’e başvurup Physics yerine Biology seçtiysen, başvurun resmen eksik sayılır.

Bölüm bazında modül haritası

Not: yukarıdaki tablo yol göstericidir. Her zaman Cambridge ya da Imperial kataloğunda ilgili bölümün sayfasından doğrula - gereksinimler yıldan yıla değişebilir ve bazı bölümler alternatif kabul eder (ör. bazı Imperial Engineering bölümlerinde Physics yerine Mathematics 2).

Mathematics 1 mi, Mathematics 2 mi - hangisi?

Bu soru pek çok Türk adayın kafasını karıştırır. Mathematics 1, AS-level / A-level Mathematics’in birinci yılına denktir - cebir, fonksiyonlar, trigonometri, diziler ve seriler, türev ve integralin temelleri, analitik geometri, temel mantık. Bu, YKS’nin AYT matematiği seviyesine artı onun %10-20 üzerine eklenen materyale denk gelir.

Mathematics 2 ileri bir sınavdır; A-level Further Mathematics’in ikinci yılına denktir - karmaşık sayılar, matrisler, diferansiyel denklemler, 3B vektörler, ispatlar, tümevarım, daha ileri integral hesabı. Mathematics 2, AYT matematiğinden belirgin biçimde daha zordur.

Cambridge ve Imperial’da Engineering bölümlerinin çoğu Mathematics 1 (Mathematics 2 değil) artı Physics ister. Mathematics 2 nadiren görülür - daha çok belirli Imperial bölümlerinde Physics’in alternatifi olarak. Emin değilsen, varsayılan Mathematics 1 + Physics’tir; ilgili bölüm için ayrıca doğrula.

Bölüm istemediği hâlde Mathematics 2 ile “hava atmaya” çalışmak stratejik bir hatadır: daha zor sınav başvurunu iyileştirmez, üstelik puanını düşürebilir (Mathematics 2’de yüksek scaled score almak gerçekten daha zordur).

Hazırlık stratejisi - ESAT’a etkili biçimde nasıl çalışılır?

ESAT hazırlığının üç aşaması vardır ve genellikle sınavdan 9-12 ay önce başlanır (yani başvuracağın yılın ocak-şubat ayı). Aşamalar yeterince farklıdır; onları zamanda üst üste bindirmek kötü bir sonuçla biter.

Aşama 1: konu temelini kurmak (şubat-haziran)

Bu aşama, AYT’ye normal çalışmanla örtüşür. Türkiye’de matematik ve fiziği güçlü bir liseye gidiyorsan, bunu zaten yapıyorsun. YKS programının ötesinde somut eklemeler:

• Matematik: A-level’den integral hesabı (İngiliz gösterimi, yerine koyarak integral, kısmi integrasyon), diziler ve seriler (sigma notasyonu), trigonometri (radyan, A-level özdeşlikleri) ve taban değiştirmeyle herhangi bir tabanda logaritma ekle. İyi kaynak: CGP A-level Mathematics - ucuz (~£15) ve ESAT’a benzer bir üslupta yazılmış bir kitap.
• Fizik: YKS’nin ayrıntılı işlemediği A-level Physics konularını ekle: termal fizik (gazların kinetik teorisi), 2B momentum, basit harmonik hareketin tam matematiksel açılımı, kondansatörler, manyetik alanlar. Kaynak: CGP A-level Physics ya da Hodder Physics for A-level.
• Kimya (seçersen): kesin hesaplamalı stokiyometri, kinetik, termokimya (entalpi, entropi, Gibbs enerjisi), elektrokimya ve A-level düzeyinde organik kimya (SN1/SN2 mekanizmaları, elektrofilik katılma).
• Biyoloji (seçersen): ayrıntılı hücre biyolojisi (zar, zardan taşıma, mitoz/mayoz), moleküler genetik, fizyoloji (dolaşım, solunum, sinir sistemi) ve ekoloji.

Aşama 2: ENGAA ve NSAA geçmiş kağıtları (haziran-ağustos)

Bu en önemli aşamadır ve iyi haber şu: tüm ENGAA (2016-2023) ve NSAA (2017-2023) geçmiş kağıtları admissionstesting.org’da ücretsizdir. Toplamda yaklaşık 15 kağıt × 60-80 soru = yaklaşık 1.000 soru; tarz ve seviye ESAT’la birebir.

Strateji:

1. Tek bir kağıtla, süreyle, materyal yardımı olmadan başla. Ham puanını gör. Adayların çoğu ilk seferde %40-50 alır - bu normaldir, panik yapma.
2. Yanlış yaptığın ya da tahmin ettiğin her soruyu analiz et. Cevabın neden B değil A olduğunu anla. Her kağıdın çözüm anahtarı (mark scheme) mevcuttur.
3. Haftada bir kağıt çöz, süreyle. 3-4 kağıttan sonra örüntüleri fark edersin - Cambridge soru tiplerini tekrarlar (ör. stokiyometride kütle oranları, çembersel hareket, belirli bir biçimdeki trigonometrik denklemler).
4. Son ay: kağıtları simülasyon koşullarında çöz - bilgisayar başında, kronometreyle, hesap makinesiz, saatin üzeri kapalı (ekrana bakıp zaman kaybetmeye alışmak için).

ESAT örnek kağıtları (2024’ten itibaren) ve 2024 sonrasının ilk geçmiş kağıtları da admissionstesting.org’da yayımlanıyor - ENGAA/NSAA bankasını tamamlıyorlar, ama şimdilik az sayıdalar. ENGAA/NSAA’yı materyalin %80’i, ESAT örneklerini %20’si olarak temel al.

Aşama 3: hız ve zihinden hesap (ağustos-ekim)

Son 6-8 hafta yeni konu değil, tempodur. ESAT’ta düşen adayların çoğu bilgi eksikliğinden düşmez - zamanda düşer. 40 dakikada 27 soru, soru başına 89 saniye demektir; İngilizce metni okumak ve cevabı işaretlemek de buna dahil. Bu bir spor.

Somut olarak:

• Zihinden hesap çalışması: her gün 10-15 dakika zihinden hesap. 1-200 arası sayıların karekökleri, kesir çarpımı, 2’nin 2¹⁰’a kadar kuvvetleri, temel logaritmalar (log 2 ≈ 0.301, log 3 ≈ 0.477).
• Fizik sorularında kısayol: büyüklük mertebeleri. Şıklar 3·10², 3·10⁵, 3·10⁸, 3·10¹¹ ise - çoğu zaman hesaplamadan dördün üçünü eleyebilirsin.
• Seni tıkayan soruları atla. Cambridge asla tüm soruların doğru yapılmasını istemez. Bir soru 2 dakikadan fazla sürüyorsa, bir tahmin işaretle ve geç. Süre kalırsa sona dönersin. Yanlışta ceza yok = her zaman bir şey işaretle.

Bilim olimpiyatları - fizik, matematik, kimya - ESAT için paralel olarak mükemmel bir antrenman biçimidir (ve UCAS başvurusunda güçlü bir sinyal). Daha fazlası: olimpiyatlar ve yurt dışı başvuruları rehberinde.

AYT hazırlığın ESAT seviyesine nasıl denk geliyor?

Bu soruyu Türk adayların çoğu bana sorar. Kısa cevap: göründüğünden daha iyi, ailelerin umduğundan daha kötü.

AYT matematiği vs ESAT Mathematics 1

Program kapsaması: yaklaşık %80. AYT cebir, fonksiyonlar, diziler, trigonometri (radyanla da işlenir), türev ve integralin temelleri, 2B analitik geometri ve uzay geometrisinin temellerini kapsar. ESAT Mathematics 1 ayrıca şunları ister:

• A-level düzeyinde radyan kullanımı (özellikle radyanlı ifadeler ve özdeşlikler)
• ESAT boyutunda logaritma (taban değiştirme, logaritmik denklemler)
• Belirli ve belirsiz integral - AYT’den daha geniş
• Seriler için sigma notasyonu
• Yerine koyarak integral (integration by substitution)

Pratik mesafe: AYT matematiğinde güçlü bir öğrenci, ESAT Math 1 düzeyi olan A-level Mathematics’e yetişmek için 2-3 ay ek çalışmaya ihtiyaç duyar.

AYT fiziği vs ESAT Physics

Kapsama: yaklaşık %70. AYT fiziğinde sağlam bir mekanik, elektrik, manyetizma, termodinamik ve optik vardır. ESAT Physics şunları ekler:

• Daha gelişmiş yörünge mekaniği (Kepler, değişen alanda kütle çekim potansiyel enerjisi)
• Matematiksel biçimiyle basit harmonik hareket (ikinci mertebe diferansiyel denklemler)
• RC devrelerinde kondansatörler (şarj/deşarj)
• A-level düzeyinde manyetik alan (Lorentz kuvveti nicel olarak, manyetik akı)
• Moleküler termodinamik (gazların kinetik teorisi, Boltzmann denklemi)

AYT fiziği ek çalışma olmadan yetmez - ESAT Physics’e mesafe, A-level Physics ile sistematik çalışmada yaklaşık 3-4 aydır.

AYT kimya/biyoloji vs ESAT Chemistry/Biology

Kapsama: her ikisinde de yaklaşık %75. AYT kimya ve biyolojisi içerik olarak güçlüdür - özellikle AYT organik kimyası, A-level Chemistry’yi %80-90 oranında kapsar. Asıl boşluk şu:

• Kimya: Gibbs enerjili termokimya (AYT istemez, ESAT bazen ister), daha gelişmiş biçimde elektrokimya, ikinci mertebe kinetik.
• Biyoloji: moleküler biyoloji (replikasyon, transkripsiyon, çevirinin mekanistik ayrıntıları), daha ileri fizyoloji.

Kapatılacak mesafe: A-level Chemistry / Biology ile 2-3 ay çalışma.

Peki not ortalaması ve puan dönüşümü?

YKS sonucun, İngiltere başvurusunun değerlendirmesine birebir yansımaz - Cambridge ve Imperial, lise diplomanı ve sınav sonucunu A-level karşılığı olarak kullanır ve belirli derslerde yüksek eşikler ister. ESAT, lise notlarının ötesinde bağımsız bir sinyaldir. Profilini Amerikan GPA’sına göre kabaca hesaplamak istersen (paralel olarak ABD’yi de düşünüyorsan işe yarar), GPA hesaplayıcımızı kullan - lise notlarını 4.0 GPA ölçeğine çevirir ve en yaygın not sistemleri için dönüşümü gösterir.

ESAT vs STEP vs MAT stratejisi - hangi bölüm için hangi sınav?

İngiliz kabul sistemi, en seçici bölümler için üç ana STEM sınavı kullanır: ESAT, STEP ve MAT. Aralarındaki seçim bölümün bir fonksiyonudur, tercih değil. Sınavı bölüme yanlış eşleştirmek, başvurunun resmen eksik olması demektir.

Kısa özet

ESAT - ne zaman?

Bölümün Cambridge ya da Imperial’da mühendislik veya fen / doğa bilimleri. Ya da Cambridge’de Vet Medicine. ESAT, test üslubunda “uygulamalı matematik + bilim” ölçer - sağlam temel, ama hızlı ve zaman baskısı altında.

STEP - ne zaman?

Bölümün Cambridge, Warwick ya da Imperial Mathematics’te Mathematics (saf matematik). STEP (Sixth Term Examination Paper) açık uçlu bir sınavdır ve matematiksel olarak ESAT’tan çok daha zordur - ispat, ayrıntılı çözüm ve yaratıcı matematiksel düşünme ister. Cambridge’de Mathematics okuyacaksan, ESAT değil STEP’e girersin. Türkiye’deki zorluk karşılığı: matematik olimpiyatı, AYT değil.

MAT - ne zaman?

Bölümün Oxford’da Mathematics veya Computer Science, ya da Imperial’da Mathematics. MAT (Mathematics Admissions Test), çoktan seçmeli ile daha uzun açık uçlu soruların bir melezidir. Zorluğu ESAT ile STEP arasındadır. Türkiye karşılığı: ileri düzey bir matematik olimpiyatı.

B Planı - ESAT kötü giderse ne olur?

Cambridge/Imperial’a başvurup ESAT’a giren bir Türk aday için gerçekçi bir B planı:

1. 5 üniversiteye UCAS başvurusu. Cambridge VEYA Oxford (ikisi birden olmaz - UCAS seçim zorunlu kılar), Imperial, artı ESAT şartı olmayan 3 üniversite (UCL, Edinburgh, Manchester, Bristol, Warwick). Cambridge/Imperial seni ESAT sonrası reddederse, 3 başka üst düzey üniversiteden teklifin olur.
2. Gelecek yıl ikinci deneme. Ara yıl (gap year) alırsan ESAT’a bir sonraki yıl tekrar girebilirsin. Bazı adaylar liseden sonra bilinçli olarak bir yıl beklerler ki ESAT’a hazırlanacak zamanları olsun.
3. Türkiye’de okuyup transfer. İTÜ, ODTÜ, Boğaziçi - ilk yıl Türkiye’de, sınavı tamamladıktan sonra İngiltere’de ikinci yıla transfer denemesi. Nadir bir yol, ama işler.
4. Almanya veya Hollanda. TU Delft, ETH Zurich (ayrı sınav), TU München - en üst düzey mühendislik programları, ESAT şartı olmadan, ileri matematik ve fizik notlarına dayalı.

B planı bir başarısızlık değil - akılcı bir risk dağıtımıdır. Cambridge, Engineering adaylarının yaklaşık %18-22’sini kabul eder; Imperial da benzer. İstatistiksel olarak adayların çoğu reddedilir ve iyi alternatifler daha az seçici olup aynı derecede güçlü bir mühendislik diploması verir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

ESAT’a iki kez girilir mi? Bir döngüde girilmez - her yıl girebilirsin, ama bir döngüde yalnızca tek hakkın vardır.

ESAT sonucumu üniversiteye ben mi göstereceğim? Sonuç Pearson VUE ve UAT-UK aracılığıyla otomatik olarak Cambridge ve Imperial’a gider. Sen sonucu kasım / aralık başında e-postayla alırsın.

Sınav günü hastalanırsam ne olur? Pearson VUE, doktor raporuyla birlikte medical mitigation başvurularını kabul eder - derhal UAT-UK ve Admissions Office ile iletişime geç. Tekrar garantisi yoktur.

ESAT uluslararası adaylar için zorunlu mu? Evet, tüm adaylar için (UK, AB, uluslararası). Türkiye AB dışı/uluslararası kategoride yaklaşık £130 ücrete tabidir.

Ek süre kullanabilir miyim? Evet - belgelenmiş disleksi, diskalkuli ya da diğer erişim düzenlemeleri için ek süre (extended time) mevcuttur. Başvuru, belgelerle birlikte kayıt sırasında yapılır.

ESAT ile birlikte IELTS/TOEFL gerekir mi? Evet, ayrı olarak. Cambridge IELTS Academic 7.5, Imperial 7.0 (her bölümden en az 6.5) ister. ESAT bir dil sertifikasının yerini tutmaz.

Kaynaklar ve metodoloji

Bu rehber, Cambridge, Imperial College London ve ESAT operatörlerinin kamuya açık sınav ve idari belgelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Ana kaynaklar:

• admissionstesting.org (Cambridge Assessment Admissions Testing → 2024’ten itibaren University Admissions Tests UK) - resmi ESAT operatörü; sınav formatı, ENGAA ve NSAA geçmiş kağıtları, ESAT örnek kağıtları, modül müfredatları.
• University of Cambridge Admissions (cam.ac.uk/admissions) - Engineering, Natural Sciences, Veterinary Medicine, Chemical Engineering gereksinimleri. Sınav politikaları ve son tarihler.
• Imperial College London (imperial.ac.uk) - Engineering bölümleri gereksinimleri, modül kombinasyonları, erişim düzenlemeleri politikası.
• Pearson VUE (pearsonvue.com/uk/uat-uk) - test merkezi operatörü, kayıt, ücret politikası, Türkiye’deki merkez lokasyonları.

Metodoloji:

Format, modüller ve bölüm gereksinimlerine ilişkin tüm bilgiler 2025/26 başvuru döngüsü için Cambridge, Imperial ve UAT-UK’nın resmi sayfalarına dayanılarak doğrulanmıştır. ENGAA, NSAA ve BMAT’a ilişkin tarihsel bilgiler Cambridge Assessment Admissions Testing arşivinden alınmıştır. ESAT’ın getirilme tarihi (2024) ve ENGAA/NSAA’nın kaldırılması (2023), Cambridge tarafından kamuya açık biçimde belgelenmiştir.

Sınırlamalar:

Cambridge ve Imperial’in bölüm gereksinimleri her yıl güncellenir. Bölüm bazında özel modül kombinasyonları, üniversite kataloğunda ilgili bölümün sayfasından her zaman doğrulanmalıdır - bu rehber 2025/26 döngüsünün durumunu ve genel bir tabloyu verir, nihai kaynak değildir. 2026 sınav ücretleri ve oturum tarihleri UAT-UK ve Pearson VUE tarafından 2026 ilkbahar-yazında yayımlanır - güncel rakamlar için admissionstesting.org’u kontrol et. Cambridge puan eşikleri resmi olarak yayımlanmaz; verilen değerler Cambridge’in kamuya açık yıllık raporlarının analizinden gelir.

Bu rehber ile Cambridge, Imperial ya da UAT-UK’nın resmi materyalleri arasında bir tutarsızlık olması durumunda - her zaman resmi kaynaklar geçerlidir.

Sonraki adımlar:

• Sınavın ötesinde başvurunun tüm bağlamını anlamak için Cambridge’de eğitim: kapsamlı rehber ve Imperial College London’da eğitim yazılarını oku.
• Cambridge’de belirli bir bölümü düşünüyorsan: Cambridge’in en iyi bölümleri: Natural Sciences ve Engineering 2026.
• Başvuru stratejisi ve mülakat üzerine: Cambridge’e nasıl girilir: başvuru ve mülakat 2026 ile Imperial’a nasıl girilir: Engineering ve Medicine başvurusu 2026.
• Lise notlarının GPA’ya dönüşümünü kontrol et: GPA hesaplayıcı.
• Olimpiyatları başvuru desteği olarak düşünüyorsan: olimpiyatlar ve yurt dışı başvuruları.