TMUA (Test of Mathematics for University Admission), Durham, Sheffield, LSE, Lancaster, Cambridge Economics ve Imperial’in bazı bölümleri tarafından kullanılan, İngiltere’ye özgü bir matematik giriş sınavıdır. Sınav 2 saat 30 dakika sürer; her biri 20 çoktan seçmeli soru içeren ve 75 dakika süren ikişer paper’dan oluşur; hesap makinesizdir ve 1.0-9.0 ölçeğinde puanlanır. Türkiye’den, ekim ayının ortasında Pearson VUE merkezlerinde sınava girersin. Aşağıda format, kayıt, eşikler ve hazırlık stratejisine dair eksiksiz bir rehber bulacaksın.
Ekim, cumartesi, sabah saat dokuz. İstanbul’daki bir Pearson VUE merkezinde, bir salonda oturuyorsun; üzerinde Test of Mathematics for University Admission yazan Paper 1’i alıyor, arayüzü açıyor ve yirmi çoktan seçmeli soru görüyorsun - her biri A’dan E’ye beş seçenekli, her biri 1 ham puan, yanlış cevaplar için eksi puan yok. 75 dakikan var. Bu da soru başına 3 dakika 45 saniye demek. Kısa bir teknik aradan sonra Paper 2 başlıyor - bir yirmi soru daha, bir 75 dakika daha, ama bu kez konu artık “uygulamalı matematik” değil. Paper 2, Mathematical Reasoning’tir - ispatlar, karşı örnekler, mantıksal çıkarımlar, formüllerin değillenmesi üzerine sorular. Bu, yalnızca hesap yapıp yapamadığını değil, bir matematikçi gibi düşünüp düşünemediğini ölçer. Aldığın puan - 1.0 ile 9.0 arasındaki bir nokta - okul notların ve kişisel ifaden ile birleşince Durham, Sheffield, LSE veya Cambridge Economics’in sana teklif gönderip göndermeyeceğini belirleyecek. Bu bir lise sınavı değil. Bu TMUA ve “formülleri bilen” adayları “matematiği anlayan” adaylardan ayırmak üzere tasarlanmış bir sınav.
Türk adaylar için iyi haber: TMUA, İngiltere’nin üç büyük matematik sınavı arasında en dostça olanıdır. MAT’tan (Oxford) daha kolay, STEP’ten (Cambridge Math, Imperial Math) çok daha kolay. Sağlam bir matematik temeli ve 4-6 aylık past paper çalışması olan bir Türk öğrenci, gerçekçi biçimde 7.0+ elde edebilir - bu da TMUA tavsiye eden bölümlerin çoğunun kapısını açan bir puandır. Kötü haber: TMUA isteyen üniversitelerin manzarası, 2024’te Cambridge bölümlerin çoğu için zorunlu TMUA’yı kaldırdıktan sonra ciddi biçimde değişti - yani başvurduğun her üniversitenin güncel şartlarını dikkatle kontrol etmen gerekiyor; çünkü 2024 öncesi bilgiler çoğu zaman geçerliliğini yitirmiş durumda. Bu rehberde TMUA’yı baştan sona açıyoruz - 2026’da gerçekte kimler istiyor, Türkiye’den nasıl kayıt olunur, puan eşikleri neler, mevcut matematik altyapın soru stiline nasıl yansır ve TMUA neden İngiltere sınavları arasında en iyi stratejik tercihin olabilir.
TMUA nedir ve 2026’da hangi üniversiteler istiyor
TMUA, Test of Mathematics for University Admission’ın kısaltmasıdır; 2024’e kadar BMAT ve ENGAA’yı yürüten aynı kuruluş olan Cambridge Assessment Admissions Testing (admissionstesting.org) tarafından yönetilen bir sınavdır. İngiltere’de sınav sisteminin 2023-2024’te yeniden düzenlenmesinin ardından TMUA, Oxbridge ve Imperial’in altındaki kurumlarda matematik için kilit giriş sınavı olarak kaldı - ve kısmen Cambridge Economics ile Imperial’in bazı yollarındaki rolünü de korudu.
2026 başvuru döngüsünde TMUA kullanan üniversitelerin listesi (her zaman bölüm sayfalarındaki güncel şartları kontrol et, bu liste yıldan yıla değişiyor):
Cambridge Economics - TMUA zorunlu. Cambridge’in en zorlu bölümlerinden biri için kilit bir filtre. Mülakat eşiği geçmişte 6.5-7.5+. Dikkat: Cambridge Mathematics STEP’e girer, TMUA’ya değil. Cambridge Computer Science 2023’e kadar TMUA istiyordu, ama 2024 döngüsünden beri farklı bir sınav kullanıyor (bölümün güncel politikasını kontrol et).
Durham Mathematics - TMUA’yı güçlü biçimde tavsiye ediyor. Durham, TMUA’da 6.0+ alan adaylara “daha düşük teklif” (örneğin AAA yerine A*AA) sunar. Yani iyi bir TMUA puanı, sana eşik üzerinde gerçek bir indirim sağlar.
Sheffield Mathematics - TMUA’yı geleneksel başvuru sürecini tamamlayıcı olarak kullanır. İyi puan yardımcı olur, kötü puan otomatik olarak elemez.
LSE Mathematics ve Mathematics with Economics - TMUA, istenen başvuru belgelerinin bir parçasıdır. LSE katı alt sınırlar yayımlamaz, ama TMUA’yı notlar ve kişisel ifade ile birlikte ana seçim ölçütlerinden biri olarak kullanır.
Lancaster Mathematics - TMUA’yı güçlü biçimde tavsiye ediyor. Durham gibi, yüksek puanlar için indirimli teklif sunar.
Cardiff Mathematics - bazı matematik yollarında TMUA kullanır. İlgili bölümü kontrol et.
Bath Mathematics - seçili matematik bölümlerinde TMUA başvuru sürecinin bir parçasıdır.
Warwick - geçmişte Mathematics, MORSE ve bazı ilgili bölümler için TMUA kullandı. Warwick giriş sınavı politikasını değiştirdi, bu yüzden kayıttan önce bölüm sayfasındaki güncel şartları mutlaka kontrol et.
Imperial College London - TMUA, Imperial’in bazı matematik yollarında MAT/STEP’e alternatif olarak kabul edilir, ancak Imperial Mathematics tipik olarak STEP’i tercih eder. Imperial’e başvuruyorsan, bölümün özel şartlarını kontrol et.
İkinci kilit gerçek: TMUA, bir zamanlar onu isteyen birçok üniversite için artık isteğe bağlıdır. Cambridge’in 2024 kararının ardından bazı üniversiteler şartlarını yumuşatarak TMUA’yı “zorunlu” kategorisinden “tavsiye edilen” ya da “dikkate alınan” kategorisine kaydırdı. Bu, stratejik bir durum yaratıyor: TMUA’yı iyi vererek, sınavı görmezden gelen adaylara karşı avantaj kazanırsın. Kötü verdiğinde başvurunu mutlaka kaybetmezsin - çünkü bazı üniversiteler seni TMUA puanı olmadan da değerlendirir. Bu, MAT’tan (Oxford, puan olmadan başvuruyu değerlendirmez) ve STEP’ten (Cambridge Mathematics ve Imperial Mathematics teklifi belirli bir STEP puanına bağlar) temel bir farktır.
Çürütülmesi gereken üçüncü efsane: TMUA, “hafif bir MAT” değildir. Sınavın felsefesi farklıdır. MAT, yaratıcılığı ve derin kavrayışı ölçer - ispatlar ve kurgular yazdığın uzun yanıtlı sorular. TMUA ise kesinlik, hız ve mantıksal reasoning’i ölçer - zaman baskısı altında çoktan seçmeli sorular; burada yöntemi en hızlı seçen, hesabı hatasız yapan ve kurnaz çeldiricileri eleyen aday öne çıkar. Bunlar farklı yetkinlikleri ölçen farklı sınavlardır ve bir öğrenci, tercihlerine ve çalışma stiline bağlı olarak birinde harika, diğerinde zayıf olabilir.
TMUA’nın formatı nasıl - 75’er dakikalık iki paper, 40 çoktan seçmeli soru
TMUA’nın yapısı yıllardır istikrarlıdır: her biri 75 dakikalık ve A-E seçenekli 20 çoktan seçmeli soru içeren iki paper. Toplam 2 saat 30 dakikalık sınav, 40 soru, kazanılacak 40 ham puan. Format 2024’ten beri bilgisayar üzerinden - Pearson VUE’nin sağladığı bir dizüstü bilgisayarda çalışırsın, hesaplamalar için müsvedde kâğıdın (sonunda iade edilir) ve sayaçlı, paper içinde sorular arasında gezinme imkânı veren bir arayüzün olur.
Paper 1 - Mathematical Thinking (Applications of Mathematical Knowledge). İlk 75 dakika. A-level Mathematics ve Further Mathematics tarzı problemlerde matematiğin uygulamalarını ölçen yirmi soru. Konular: cebir (ikinci dereceden denklemler, sistemler, polinom manipülasyonları), fonksiyonlar (grafikler, dönüşümler, ters fonksiyonlar), trigonometri, logaritma ve üstel ifadeler, diziler ve toplamlar, analitik geometri, türevin temelleri (türevler, ekstremumlar, optimizasyon), olasılık, kombinatorik. Bunlar, AYT matematik müfredatının büyük ölçüde kapsadığı konulardır - ancak farklı bir soru stilinde.
Paper 2 - Mathematical Reasoning. İkinci 75 dakika, bir yirmi soru daha. Burada mantıksal matematiksel akıl yürütme becerileri ölçülür: ispatlar (tümdengelimli ve tümevarımlı), karşı örnekler, çıkarımlar (eğer A ise B), formüllerin değillenmesi, denklikler, niceleyiciler, argümandaki çelişkiler. Paper 2 özeldir - bu, hesaptan çok biçimsel akıl yürütmeyle ilgili, meta-matematik bir sınavdır. Biçimsel mantıkla ya da olimpiyat tarzı matematiksel ispatlarla hiç teması olmamış bir öğrenci, ilk deneme Paper 2’sinde tipik olarak 20 üzerinden 4-6 puan yapar. Past paper çalışmasından sonra - 14-17.
Puanlama: her soru 1 ham puan, yanlış cevaplar için eksi puan yok (bu önemli - bilmiyorsan her zaman tahmin etmeye değer). Toplam en fazla 40 ham puan. Ham puan, ardından belirli bir sınav edisyonunun zorluğuna göre kalibre eden istatistiksel bir prosedürle 1.0-9.0 ölçeğine (0.1 hassasiyetinde) dönüştürülür. Aynı ham puan sayısı, o yılın ne kadar zor olduğuna bağlı olarak bir edisyonda 6.8, başka birinde 7.1 verebilir. 1.0-9.0 ölçeğinin küresel ortancası yaklaşık 5.0-5.5’tir; bu da ortalama bir dünya adayının TMUA’yı 6.0’ın altında verdiği anlamına gelir.
Zaman stratejisi: soru başına 3 dakika 45 saniye. Bu, MAT’tan (5-7 dakika) ve STEP’ten (uzun yanıtlı soru başına 15+ dakika) çok daha azdır. Bu zaman baskısı altında tek gerçekçi strateji şudur: soruyu okursun, 30 saniyede “nasıl çözüleceğini biliyor musun” diye karar verirsin, 2,5 dakikada çözersin, 30 saniyede doğrularsın. “Gitmeyen” soruları bırakırsın, işaretlersin, sonunda dönersin. “Her şeyi sırayla 1’den 40’a çözerim” alışkanlığıyla gelen bir öğrenci, iş akışını yeniden programlamalı - TMUA’da soru sırası senin düşmanındır, müttefikin değil.
TMUA’ya Türkiye’den nasıl kayıt olunur
TMUA’ya Türkiye’den kayıt, mekanik olarak MAT’takiyle aynıdır - Pearson VUE üzerinden, yetkili bir test merkezinde. Adım adım:
Adım 1 - admissionstesting.org’da hesap oluşturma. Eylül başında cambridgeassessment.org.uk/admissionstesting’de sonbahar döngüsü kayıtları açılır. Hesap açar, kişisel bilgilerini girersin (UCAS’taki bilgilerinle uyumlu geçerli bir pasaportun veya kimlik kartın olmalı), sınavı (TMUA), sınav tarihini ve merkez konumunu seçersin.
Adım 2 - Türkiye’deki test merkezini seçme. Pearson VUE’nin Türkiye’de İstanbul, Ankara, İzmir gibi şehirlerde merkezleri vardır (mevcut konumlar yıldan yıla değişir). Kontenjanlar hızla dolar, özellikle İstanbul’da. Açılışın ilk haftasında kaydolursan seçeneklerin olur. Eylülün ikinci yarısında kaydolursan - çoğu zaman yalnızca daha küçük şehirlerde veya alışılmadık saatlerde (örneğin cumartesi akşamı) yer kalır.
Adım 3 - sınav ücretini ödeme. Ücret yaklaşık 75 GBP’dir. Ödeme, Pearson VUE arayüzü üzerinden doğrudan kartla yapılır. Voucher numarası ve sınav günü talimatlarını içeren bir e-posta onayı alırsın.
Adım 4 - belgelerin hazırlanması. Sınava geçerli bir pasaport veya kimlik kartı (kayıtta kullandığının aynısı) ile gelmelisin. Adın ve soyadın tıpatıp uyuşmalı - eksik bir harf bile salona girişi engeller. Türkçe karakterler (ç, ş, ğ, ı, ö, ü) Pearson sisteminde bazen sorun yaratabilir - kayıttaki adının pasaportundaki ile birebir aynı olduğunu iki kez kontrol et.
Son başvuru: kayıt tipik olarak ekim başında kapanır (tarih admissionstesting.org’da yayımlanır), sınav ekim ortasında yapılır. Adayların sıkça tökezlediği kritik nokta: Oxbridge ve tıp için UCAS kaydının son tarihi 15 ekimdir - ve adaylar genellikle “nasılsa aynı tarih” diye düşünüp TMUA’yı son ana bırakır. Hayır. TMUA kaydı, UCAS son tarihinden önce kapanır. Kaçırma.
TMUA kullanan bir üniversiteye Türkiye’den başvurunun toplam maliyeti:
- TMUA: 75 GBP
- UCAS: 28,50 GBP
- IELTS Academic: ülkene göre değişen sınav ücreti
- Gerekirse mülakat için seyahat (çoğu mülakat çevrimiçi)
- Teklif almadan önceki toplam doğrudan başvuru maliyeti: birkaç yüz GBP düzeyinde
Bunlar doğrudan başvuru maliyetleridir. Teklif aldıktan sonra öğrenim ücreti (uluslararası öğrenci olarak yılda 24.000-38.000 GBP) ve yaşam giderleri (yılda 12.000-15.000 GBP) eklenir. Türk öğrenciler burs için başvurabilir: Cambridge Economics için Cambridge Trust, Durham için Vice-Chancellor’s Scholarship, college’a özel burslar. Üniversite sistemi dışından: Türkiye Fulbright Komisyonu tipik olarak graduate düzeyini destekler, undergraduate’i değil; yine de güncel programları kontrol etmekte fayda var.
TMUA puanlaması nasıl okunur - 1.0-9.0 ölçeğinde 6.5, 7.0, 8.0 ne anlama gelir
TMUA’nın 1.0-9.0 ölçeği, BMAT ve ENGAA sisteminden gelir ve istatistiksel olarak şöyle kalibre edilmiştir:
- 5.0, tüm adayların ortancasına karşılık gelir (yani “ortalama dünya adayı”)
- 6.5, yaklaşık 75-80 yüzdelik diliminin üzerindeki bir puandır
- 7.0, 85-90 yüzdelik diliminin üzerindeki bir puandır
- 8.0, 95-97 yüzdelik diliminin üzerindeki, adayların en üst birkaç yüzdesindeki bir puandır
- 9.0, dünya genelinde yılda çok az adayın ulaştığı bir puandır
Pratikte bu, puanın 6.0 ise ortalamanın üzerinde olduğun, ama LSE ya da Durham için rekabetçi eşikten uzak olduğun anlamına gelir. 7.0’lık bir puan, TMUA isteyen üniversitelerin çoğundan teklif oyununa girmeni sağlar. 8.0+ ise her TMUA bölümünde adayın belirgin favori olduğu bir bölgedir.
Bu puanların belirli üniversiteler bağlamındaki anlamı:
Cambridge Economics: geçmiş veriler, mülakat kısa listesinin tipik olarak 6.5-7.5+ gerektirdiğini gösteriyor. Cambridge katı bir alt sınır yayımlamaz - TMUA, dört ana ölçütten biridir (TMUA + okul notları + kişisel ifade + referans), ama pratikte 6.5’in altındaki bir puan şansları belirgin biçimde azaltır. Cambridge Economics’e kabul edilen aday geçmişte tipik olarak yaklaşık 7.5+ TMUA ortalamasına sahiptir.
Durham Mathematics: TMUA’da 6.0+ için tipik olarak daha düşük teklif (AAA yerine A*AA). Yani iyi bir TMUA puanı, karşılaman gereken giriş eşiğini kelimenin tam anlamıyla düşürür.
LSE Mathematics: kamuya açık bir alt sınır yok, ama TMUA ana ölçütlerden biridir. Pratikte teklif alan adaylar tipik olarak 6.5-7.5+ alır.
Lancaster Mathematics: Durham’a benzer şekilde, yüksek TMUA puanları için indirimli eşikler sunar.
Imperial Mathematics (STEP’e alternatif olarak): Imperial’in bazı yollarında STEP yerine TMUA kullanıyorsan, beklenen eşik yüksektir - tipik olarak 7.5+; çünkü Imperial’in standardı STEP’tir ve TMUA burada bir uzlaşmadır.
Önemli bir pratik not: 1.0-9.0 ölçeği “kolay bir yıla denk gelmeye” karşı dayanıklıdır. İstatistiksel kalibrasyon prosedürü, 2026 edisyonu 2025’ten daha zorsa, 2026’dan alınan 40 üzerinden 28 ham puanın 7.2 verebileceği - daha kolay bir 2025 edisyonunda aynı 28/40’ın 6.8 vereceği anlamına gelir. Yani ham puanları tarihsel olarak karşılaştırmanın anlamı yoktur - yalnızca kalibre edilmiş 1.0-9.0 puanına bak.
İkinci kilit gerçek: TMUA puanı, yanlış cevaplar için eksi yönde kalibre edilmez. Tahmin cezasının olmaması, her zaman 40 sorunun tümünü cevaplaman gerektiği anlamına gelir; son beş dakikanı A-B-C-D-E işaretleyerek geçirsen bile. İstatistiksel olarak 5 soruda saf tahminle ortalama 1-1,5 puan kazanırsın; bu da kalibre edilmiş puanda 0.2-0.3’e karşılık gelir - 6.5 ile 6.8 arasındaki fark.
TMUA’ya etkili biçimde nasıl hazırlanılır - past paper, AMSP, Stephen Siklos
TMUA hazırlık stratejisi üç sütuna dayanır: past paper, ona özel ders materyalleri ve zaman baskısı altında antrenman.
Sütun 1 - past paper’lar. Admissionstesting.org, 2016’dan en güncel edisyona kadar paper arşivini, model çözümler ve soru zorluk göstergeleriyle birlikte yayımlar. Bu, her biri gerçek bir aday popülasyonunda test edilmiş birkaç yüz otantik TMUA sorusudur. En iyi materyalin budur, nokta. Asgari plan: tüm past paper’ları sınav koşullarında (75 dakika, hesap makinesiz, müsvedde kâğıt) en az iki kez çöz - ilk geçiş soru tiplerini anlamak için, ikinci geçiş hız ve kesinlik için.
Sütun 2 - Advanced Mathematics Support Programme (AMSP). AMSP, A-level Further Mathematics ve giriş sınavlarına hazırlığı destekleyen, kâr amacı gütmeyen İngiliz kuruluşudur. TMUA’ya özel materyaller yayımlar - çevrimiçi kurs, problem setleri, adım adım çözümler. Kaynakların bir kısmı ücretsiz, bir kısmı ücretlidir. Bir Türk öğrenci için, lise matematiğinin tam olarak vermediği İngiliz matematiksel düşünce stilini anlamak açısından mükemmel bir kaynaktır.
Sütun 3 - Stephen Siklos, “Advanced Problems in Mathematics”. Cambridge Mathematics adayları için klasik bir metin; Cambridge Mathematical Tripos sayfasında ücretsiz PDF olarak bulunur. Ana kullanımı STEP olsa da, TMUA Paper 2’ye ideal biçimde uyan, ispat ve mantıksal akıl yürütme içeren bolca problem barındırır. Siklos’la başlama - ısınma için fazla zordur. Ama past paper’larda 2-3 ay çalıştıktan sonra, seviyeni yükseltmek için Siklos’u karışıma ekle.
Zaman planı. İyi bir matematik temeli olan, ancak İngiliz sınavlarıyla deneyimi olmayan bir öğrenci için gerçekçi bir takvim:
- Mayıs-haziran (lise son): formatta yön bulma, TMUA Specification okuma, 2018’in ilk tanı amaçlı past paper’ı (en eski, sona saklamak için en az “değerli” olanı).
- Temmuz-ağustos: konu çalışması - cebir, fonksiyonlar, mantık. Günde 2-3 saat. Konulara göre past paper’lar (cebir, geometri, mantık sorularını ayırarak).
- Eylül: sınav koşullarında tam past paper’lar, haftada 2 paper. Hata analizi. Zayıf konular üzerinde çalışma.
- Ekimin ilk iki haftası: yumuşatma - haftada 1-2 paper, erken yatma, yeni materyal yok. Yeni teknikler öğrenmek yerine önceki paper’lardaki hatalara dön.
- Sınav: sınav haftasında hiç yeni past paper çözme. İyi beslen, uykunu al, sınava dinlenmiş git.
Önemli bir teknik: hata günlüğü tut. Her past paper’dan sonra yanlış yaptığın her soruyu yaz, hata tipini sınıflandır (hesap / dikkatsizlik / konu bilgisizliği / soruyu yanlış anlama / zamanı kötü yönetme) ve bu günlüğe sınavdan bir hafta önce dön. Kendi hatalarını sistemli biçimde analiz eden öğrenciler, 1.0-9.0 ölçeğinde puanlarını ortalama 1.0-1.5 puan iyileştirir - bu, 6.0 ile 7.5 arasındaki farktır.
YKS (AYT) matematik düzeyi TMUA’ya nasıl yansır
YKS’nin AYT matematik müfredatı, TMUA özelliklerinin yaklaşık %60-70’ini kapsar - bu iyi haber. Müfredatın eksiksiz içerdiği konular: fonksiyonlar (rasyonel, üstel, logaritmik, trigonometrik), diziler (aritmetik, geometrik), analitik geometri (doğrular, çemberler, paraboller), temel türev (türev, ekstremumlar), olasılık ve kombinatorik. Bunlar, AYT matematikte güçlü bir Türk öğrencinin İngiliz A-level seviyesinde başladığı konulardır.
Müfredatın yeterince kapsamadığı konular:
İspatlar ve biçimsel mantık. AYT’de “ispat” tarzı sorular vardır, ama TMUA Paper 2’den çok daha basit bir düzeyde. TMUA, niceleyicilerin (∀, ∃), çıkarımların, karşıt-tersinin, çelişkiyle ispatın, biçimsel tümevarımın anlaşılmasını gerektirir. Bu, bir lise öğrencisinin tipik olarak sahip olmadığı bir yetkinliktir - ve lise matematiği ile TMUA arasındaki en büyük boşluk budur.
Zaman baskısı altında cebirsel manipülasyon. AYT matematiği seni hız üzerine eğitir, ama TMUA’nın soru başına 3 dakika 45 saniyelik temposu yine de farklı bir disiplin gerektirir; çünkü her sorunun arkasında çok adımlı bir manipülasyon ve mantıksal bir tuzak vardır. Bir sınavda rahatça birkaç dakikada yaptığın aynı cebirsel manipülasyonu, TMUA’da 2 dakikada ve kontrol için 60 saniyelik bir tamponla yapman gerekir. Hız antrenmanı ayrı bir beceridir.
Çoktan seçmeli soru stilleri. Bu noktada Türk öğrenci avantajlıdır: AYT matematik zaten tamamen 5 seçenekli çoktan seçmelidir, dolayısıyla çoktan seçmeli mantığı sana yabancı değil. Ama TMUA’nın çeldiricileri özeldir - dört seçenek, tipik düşünce hatalarına göre seçilmiş akıllıca çeldiricilerdir. Çeldirici tanıma antrenmanı (“işareti yanlış yapsaydım ne olurdu”, “bir durumu unutsaydım ne olurdu”) giriş sınavlarına özgü bir yetkinliktir ve bunu past paper’larla pekiştirmen gerekir.
Olimpiyat tarzı eşitsizlikler ve kurgular. TMUA’nın bazı soruları, özellikle daha zor edisyonlardan, ulusal matematik olimpiyatlarının birinci-ikinci aşama stiline yaklaşır. Olimpiyat deneyimin varsa (kuşkusuz TÜBİTAK Ulusal Matematik Olimpiyatı’nın ikinci aşamasına katılmak gibi), TMUA sana tanıdık gelecek. Yoksa plan: son yılların ulusal olimpiyat ikinci aşamasından her aşamanın ilk 5-10 sorusunu past paper’lara ek olarak çöz. Bu sorular TÜBİTAK sayfasında erişilebilir.
Basit bir tanı testi: TMUA 2018 Paper 1’i, hazırlık yapmadan, sınav koşullarında çöz. 20 üzerinden 12-14 puan yaparsan, sağlam bir temelin var ve 4-6 aylık çalışma seni 7.0+ seviyesine taşır. 8-11 yaparsan, temel daha zayıftır ve 6-9 aya ihtiyacın olur. 6 veya daha az yaparsan, muhtemelen matematik en güçlü alanın değildir ve başka bir bölümü ya da TMUA’sız bir yolu düşünmeye değer.
Türkiye’nin matematik eğitimi geleneği - fen liseleri, Galatasaray Lisesi, Robert College gibi köklü okullar ve TÜBİTAK olimpiyatları - İngiliz A-level’ın her zaman sağlamadığı bir temel verir. Türkiye’nin matematik geleneği, Cahit Arf gibi isimlerle uluslararası bir ağırlığa sahiptir. Ulusal olimpiyat madalyalı öğrenciler, TMUA’yı düzenli olarak 8.5+ seviyesinde verir. Fen liselerinden veya köklü okullardan gelip past paper’larla sistemli çalışan öğrenciler standart olarak 7.0-8.0 elde eder. Bu, TMUA bölümlerinin çoğunun kapısını açan bir seviyedir.
TMUA vs MAT vs STEP - hangi sınavı seçmeli ve B planı nasıl kurulur
Bu, adayların çoğu zaman bilinçli olarak vermediği - ve bu yüzden teklif kaybettiği - stratejik bir karardır. İngiltere’nin üç büyük matematik sınavı farklı şeyleri ölçer, farklı biçimlerde istenir ve mevcut matematik altyapınla farklı uyumlara sahiptir.
TMUA - kimin için:
- Cambridge Economics’e başvuruyorsun (zorunlu).
- Durham, Sheffield, Lancaster, Cardiff, Bath’e Mathematics için başvuruyorsun (tavsiye edilen veya zorunlu).
- LSE Mathematics with Economics’e başvuruyorsun (zorunlu).
- Matematik giriş sınavı vermek istiyorsun, ama STEP için vaktin / isteğin yok.
MAT - kimin için:
- Oxford Mathematics, Computer Science veya ilgili bölümlere başvuruyorsun (zorunlu).
- MAT puanını Imperial Mathematics’te STEP’e alternatif olarak kullanabilirsin.
STEP - kimin için:
- Cambridge Mathematics’e başvuruyorsun (zorunlu - STEP 2 ve STEP 3).
- Imperial College London Mathematics’e başvuruyorsun (genellikle STEP 2 veya STEP 3).
- Warwick Mathematics’e MMath yolundan başvuruyorsun (tavsiye edilen).
Kilit lojistik gerçek: TMUA, MAT ve STEP tarihleri çakışmaz. TMUA ekim ortasında. MAT da 30 ekim civarında (TMUA’dan birkaç gün farkla - o yılın kesin tarihlerini kontrol et). STEP haziranda verilir, dolayısıyla sonbaharla çakışmaz. Yani üç sınavın hepsini aynı başvuru döngüsünde verebilir ve UCAS’taki 5 tercihin için başvurularını optimize edebilirsin.
“Premium” bir Türk aday için gerçekçi senaryo:
- Oxford Mathematics’e başvuruyorsun → ekimde MAT’a giriyorsun.
- Cambridge Mathematics’e başvuruyorsun → haziranda STEP 2 ve STEP 3’e giriyorsun.
- Durham Mathematics ve LSE Mathematics’e başvuruyorsun → ekimde TMUA’ya giriyorsun.
- Imperial Mathematics’e başvuruyorsun → STEP veya MAT puanını kullanıyorsun.
- UCL Mathematics’e “güvenli tercih” olarak başvuruyorsun → giriş sınavı yok.
Bu, İngiltere matematiğinin tüm prestij yelpazesini tek bir döngüde kapsar. Mali maliyet: 75 GBP × 3 = 225 GBP sınav ücreti. Zaman maliyeti: gerçekçi olarak günde 2-3 saat düzeyinde 8-12 aylık hedefli çalışma. Bu çok şey, ama İngiltere matematiğinin zirvesini hedefleyen bir aday için bu, giriş maliyetidir.
Oxford ile Cambridge’in matematik başvurusundaki tam karşılaştırması iki ana destinasyon arasındaki kültürel ve akademik farkları anlatır - bu, sınavlardan bağımsız önemli bir karardır. Yalnızca İngiltere’yi hedefliyorsan ve mevcut not ortalamanın Amerikan GPA sistemine nasıl yansıdığını merak ediyorsan (ABD’yi alternatif olarak düşünme ihtimaline karşı), GPA hesaplayıcı bu dönüşümü otomatik yapar.
TMUA puanı beklentinin altında çıkarsa nasıl bir B planı kurmalı
İlk ve en önemli haber: düşük bir TMUA puanı başvuruyu kapatmaz. UCAS 5 tercihe izin verir ve TMUA yalnızca onu isteyen üniversiteler tarafından görülür. TMUA’yı 5.5 alırsan (Cambridge Economics ve Durham eşiğinin altında), yine de UCL Mathematics, Edinburgh, St Andrews, Bristol, Manchester’dan teklif alabilirsin - bu bölümlerin hiçbiri TMUA istemez.
İngiltere’de gerçekçi B planı senaryoları:
UCL Mathematics - Russell Group, Londra, giriş sınavı yok, teklifler tipik olarak AAA. İngiltere prestijini sınav stresi olmadan isteyen birçok uluslararası öğrencinin tercihi.
Edinburgh Mathematics - geçmişte TMUA istemiyor, teklifler AAA-AAAB. Sağlam bir marka, İngiltere matematik sıralamasında ilk 15.
St Andrews Mathematics - giriş sınavı yok, İskoçya’nın en yüksek sıralı matematik bölümlerinden biri, teklifler A*AA.
Bristol Mathematics - giriş sınavı yok, Russell Group, teklifler A*AA.
Manchester Mathematics - genellikle giriş sınavı yok, Russell Group, teklifler AAA-AAAB.
İngiltere dışından:
ETH Zürich Mathematics - çok iyi notlarla bir lise diploması, gerekirse Vorbereitungstest gerektirir. TMUA yok. Öğrenim ücreti çok düşük (~1500 CHF/dönem). Eğitim dili: ilk yıllarda Almanca, ilerleyen yıllarda İngilizce. ETH’li öğrenciler tipik olarak güçlü bir uluslararası ağla mezun olur.
TU Delft Mathematics - Hollanda, İngilizce eğitim, AB öğrencisi için öğrenim ücreti yılda yaklaşık 2500 EUR (AB/EEA tercihli oranı). TMUA yok. Sağlam bir mühendislik-matematik markası.
KTH Stockholm Mathematics - İsveç, master’s düzeyinde İngilizce, bachelor’s’ta tipik olarak İsveççe eğitim. AB için öğrenim ücretsiz. Daha az bilinen bir seçenek, ama akademik olarak çok sağlam.
Bocconi Mathematics for Economics - İtalya, İngilizce eğitim, aile gelirine bağlı öğrenim ücreti (AB için tipik olarak yılda 6.000-15.000 EUR). TMUA yok. Avrupa’da güçlü bir ekonomi markası.
Türkiye B planı:
Boğaziçi Üniversitesi Matematik - Türkiye’nin en köklü matematik bölümlerinden biri, İngilizce eğitim, devlet üniversitesi. YKS sıralama eşiği yüksek, ama ek bir sınav yok. Boğaziçi öğrencileri Erasmus+ ile Cambridge, Oxford, ETH’ye düzenli olarak dönem / yıl değişimine gider.
ODTÜ ve Bilkent Matematik - Ankara alternatifleri, güçlü matematik gelenekleri, İngilizce eğitim. Bilkent özel bir vakıf üniversitesi olduğu için bursları da değerlendir. YKS eşiği yüksek, ek sınav yok.
Uzun vadeli strateji: Türkiye’de bachelor’s + bu eğitime dayanarak İngiltere’de master’s. Bu gerçek bir yol - birçok matematikçi BSc’sini Boğaziçi veya ODTÜ’de yapar, ardından Cambridge’de MASt Mathematics (Part III) ya da Imperial / Oxford’da MSc yapar. Cambridge’deki Part III Mathematics, TMUA, STEP ya da MAT istemez - adayları BSc ve referans mektuplarına göre değerlendirir. Güçlü Türk üniversitelerinden öğrenciler Part III’e düzenli olarak kabul edilir.
Son olarak: düşük TMUA tek seferlikse (örneğin sınav günü hastalık, uykusuzluk), TMUA’ya bir sonraki yıl tekrar girebilirsin. Sınav yılda bir kez yapılır, dolayısıyla yeniden başvuru, öğrenci başlangıcını bir yıl ertelemek demektir - bu, çalışabileceğin, seyahat edebileceğin, staj yapabileceğin veya hazırlığını cilalayabileceğin bir ara yıldır. Uzun vadeli kariyer açısından bir ara yıl düşük maliyetlidir, özellikle sonuç ikinci kademe bir üniversite yerine Cambridge Economics teklifiyse.
Kaynaklar ve metodoloji
Bu rehber, TMUA’nın yöneticisi olan admissionstesting.org (Cambridge Assessment Admissions Testing) resmî kaynakları ile TMUA kullanan üniversitelerin (Cambridge, Durham, Sheffield, LSE, Lancaster, Imperial College London) resmî başvuru sayfaları temel alınarak hazırlanmıştır. Sınav formatı (her biri 75 dakikalık iki paper, 40 çoktan seçmeli soru, eksi puan yok, hesap makinesiz), puan ölçeği (1.0-9.0) ve kayıt süreci (Pearson VUE, yaklaşık 75 GBP) hakkındaki tüm bilgiler, 2025-2026 döngüsünün resmî TMUA Specification belgelerinden gelir.
Belirli üniversiteler için verilen puan eşikleri (Cambridge Economics 6.5-7.5+, Durham Mathematics 6.0+, LSE 6.5-7.5+), 2018-2024 yıllarının kamuya açık tarihsel verilerine ve üniversitelerin yayımladığı başarılı aday istatistiklerine dayanan yaklaşık değerlerdir. Üniversiteler katı alt sınırlar yayımlamaz ve politikalarını her yıl değiştirebilir - başvurudan önce her zaman ilgili üniversitenin güncel bölüm sayfasını kontrol et.
TMUA kullanan üniversitelerin manzarası, Cambridge’in bölümlerin çoğu için (Economics dışında) zorunlu TMUA’yı kaldırdığı 2024’te ciddi biçimde değişti. Lancaster, Cardiff, Bath ve Warwick’i 2025-2026 döngüsü durumuna uygun olarak TMUA kullanan üniversiteler arasında tuttuk, ancak bu üniversitelerin her biri için sınava kaydolmadan önce bölüm sayfasındaki güncel politikayı mutlaka kontrol et. İngiltere’deki başvuru politikası, Oxbridge kararlarının ardından hızla değişiyor ve 2024 öncesi bilgiler geçerliliğini yitirmiş olabilir.
GBP, EUR ve CHF tutarları resmî para birimlerinde verilmiştir. İngiltere öğrenim ücretleri, uluslararası öğrenciler için Russell Group üniversitelerinin 2026-2027 döngüsüne ait yayımlanan ücret tablolarına uygun olarak yılda 24.000-38.000 GBP aralığında belirtilmiştir.
Hazırlık stratejisi ve zaman planı, Advanced Mathematics Support Programme (AMSP) önerilerine ve College Council’in 2020-2025 yıllarında İngiltere matematik bölümlerine başvuran adaylarla yürüttüğü koçluk pratiğine dayanır. Alıntılanan Stephen Siklos’un “Advanced Problems in Mathematics” kitabı, Cambridge Mathematics (Faculty of Mathematics, University of Cambridge) sayfasında ücretsiz PDF olarak bulunur.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır ve ne admissionstesting.org’un resmî kayıt sayfasının ne de bireysel başvuru danışmanlığının yerini tutar. Belirli bir bölümün şartlarıyla ilgili tereddüt durumunda, doğrudan ilgili üniversitenin admissions ofisiyle iletişime geç.