Egzamin PAT Oxford 2026 — co go zastąpiło

Jest piątkowy poranek pod koniec stycznia, a w skrzynce kandydata na fizykę w Oksfordzie ląduje mail z college’u: zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną. Jeszcze dwa lata temu pierwsze pytanie, jakie zadałby sobie ten kandydat, brzmiałoby: „jak poszedł mi PAT w listopadzie?”. Dzisiaj to pytanie nie ma sensu — bo od naboru na rok 2027 Oxford organizuje 0 sesji PAT: egzamin już nie istnieje. Physics Aptitude Test, własny, około dwugodzinny egzamin Oksfordu z fizyki i matematyki, który przez lata był obowiązkową bramą dla każdego kandydata na fizykę, inżynierię i inżynierię materiałową, został wycofany. Wydział fizyki nazywa go dziś wprost „naszym poprzednim egzaminem rekrutacyjnym”.

To jest przewodnik o egzaminie, który zniknął — i o tym, co weszło na jego miejsce. Jeśli trafiłeś tu, szukając „jak zdać PAT”, masz dobrą i złą wiadomość naraz. Zła: nie da się zdać PAT, bo nie ma jego sesji ani w październiku 2026, ani w styczniu 2027, i nie można się na niego zapisać. Dobra: jego następca, ESAT (Engineering and Science Admissions Test), jest egzaminem nowocześniejszym, komputerowym i wspólnym dla kilku topowych uczelni, a polska matura rozszerzona z matematyki i fizyki pokrywa większość jego zakresu.

Jest też jedna pułapka, w którą wpada większość kandydatów, i którą rozbroję na samym początku: nie każdy kierunek „po PAT” wymaga teraz ESAT. Inżynieria materiałowa (Materials Science) w Oksfordzie nie wymaga już żadnego egzaminu rekrutacyjnego — ani PAT, ani ESAT. W tym przewodniku rozłożę na czynniki pierwsze trzy rzeczy: dlaczego PAT zniknął, kto dziś czego potrzebuje, oraz jak wygląda ESAT — format, terminy 2026/27, opłaty i strategia przygotowań z perspektywy polskiego kandydata.

BLUF (Bottom Line Up Front). PAT (Physics Aptitude Test) został wycofany — Oxford nie organizuje go dla rekrutacji na rok 2027 i później, nie ma żadnej jego sesji i nie da się go zarejestrować. Kandydaci na Physics, Physics and Philosophy oraz Engineering Science zdają zamiast niego ESAT (sesja październikowa: 12–16 października 2026, wyniki 16 listopada 2026). Kandydaci na Materials Science (MEng, UCAS FJ22) nie zdają żadnego egzaminu rekrutacyjnego. ESAT jest komputerowy, modułowy (Mathematics 1 + dwa moduły z Biology/Chemistry/Physics/Mathematics 2), prowadzony przez UAT-UK i Pearson VUE; opłata to 78 GBP (UK/Irlandia) lub 133 GBP poza nimi — kandydat zdający w Polsce płaci 133 GBP.

Dlaczego PAT zniknął i co dokładnie go zastąpiło?

Przez lata PAT był jednym z najbardziej charakterystycznych egzaminów rekrutacyjnych w brytyjskim systemie. Był to własny test Oksfordu — około dwugodzinny papierowy arkusz łączący fizykę i matematykę w jednym dokumencie, pisany pod koniec października lub na początku listopada, którego wynik trafiał bezpośrednio do tutorów oceniających aplikacje. Wymagano go od wszystkich kandydatów na cztery kierunki: Physics, Physics and Philosophy, Engineering Science oraz Materials Science. Dla polskiego maturzysty był to egzamin nieco onieśmielający, bo wymagał czytania i rozwiązywania zadań fizyczno-matematycznych po angielsku, w stylu znacznie bliższym brytyjskim A-level niż polskiej maturze.

Ta era się skończyła. Od rekrutacji na rok 2027 Oxford nie prowadzi już PAT. Centralna strona uniwersytetu poświęcona egzaminom rekrutacyjnym (ox.ac.uk/admissions) nosi nagłówek „NEW for entry in 2027” i wymienia wyłącznie egzaminy z rodziny UAT-UK — ESAT, TARA, TMUA — oraz wcześniej istniejące LNAT i UCAT. PAT nie pojawia się na tej liście w ogóle. Z kolei strona wydziału fizyki (physics.ox.ac.uk) określa go już w czasie przeszłym — „our previous admissions test”, czyli „nasz poprzedni egzamin rekrutacyjny”.

Następcą PAT dla oksfordzkich kierunków ścisłych i inżynierskich jest ESAT (Engineering and Science Admissions Test). To kluczowa zmiana filozofii: zamiast egzaminu projektowanego i ocenianego wewnętrznie przez jeden uniwersytet, kandydaci zdają teraz wspólny, scentralizowany test prowadzony przez University Admissions Tests UK (UAT-UK) — konsorcjum powołane przez Imperial College London i University of Cambridge — a technicznie dostarczany online przez Pearson za pośrednictwem ich globalnej sieci centrów egzaminacyjnych. ESAT jest egzaminem komputerowym, co dla kandydata z Polski oznacza praktyczną wygodę: nie trzeba zdobywać dostępu do punktu egzaminacyjnego autoryzowanego specjalnie przez Oxford, lecz korzysta się z istniejącej sieci centrów Pearson.

Ten sam ESAT jest już znany z innej strony tej układanki. Cambridge i Imperial używają go na własnych kierunkach inżynierskich i ścisłych — pisaliśmy o tym szczegółowo w przewodniku po ESAT dla Cambridge i Imperial. Dołączenie Oksfordu do tej grupy oznacza, że jeden dobrze przygotowany kandydat na fizykę może objąć jednym egzaminem aplikacje na kilka czołowych uczelni w UK. To realna oszczędność czasu i nerwów w porównaniu z dawną sytuacją, gdy każda uczelnia miała własny test rekrutacyjny.

Materials Science: kierunek, który nie wymaga żadnego egzaminu

Tu wracamy do pułapki zasygnalizowanej we wstępie, bo to najważniejsza korekta w całym tym przewodniku. Intuicja podpowiada prostą regułę: skoro PAT obejmował cztery kierunki, to ESAT powinien obejmować te same cztery. Ta intuicja jest błędna.

Oxford Department of Materials w dokumencie „Undergraduate Admissions Policy & Criteria for Entry in 2027” (zaktualizowanym 20 stycznia 2026, dla naboru na październik 2027) stwierdza dosłownie: „There is no longer be a requirement to take an admissions test for applicants for entry into the Materials Science Course” — czyli nie ma już wymogu zdawania jakiegokolwiek egzaminu rekrutacyjnego dla kandydatów na kierunek Materials Science (MEng, kod UCAS FJ22). To znaczy, że inżynieria materiałowa w Oksfordzie nie wymaga ani PAT (który i tak nie istnieje), ani ESAT — żadnego testu rekrutacyjnego.

Co to oznacza praktycznie? Jeśli aplikujesz na Materials Science, twoja aplikacja opiera się na ocenach (matura/A-level/IB), referencjach, personal statement w UCAS oraz na rozmowie kwalifikacyjnej w college’u. To istotne odciążenie — jeden mniej egzamin do przygotowania i jedna mniej opłata do zapłacenia. Z drugiej strony, brak testu rekrutacyjnego oznacza, że pozostałe elementy aplikacji ważą jeszcze więcej: ocena z matury rozszerzonej z matematyki i fizyki/chemii oraz to, jak wypadniesz na rozmowie, decydują o wszystkim.

Zwracam na to uwagę, bo wielu polskich kandydatów rozważa fizykę i inżynierię materiałową równolegle, jako kierunki pokrewne. Po reformie ścieżki te wyraźnie się rozeszły: fizyka → ESAT, inżynieria materiałowa → bez testu. Zawsze potwierdzaj aktualny wymóg na stronie konkretnego kierunku, bo polityka rekrutacyjna potrafi się zmieniać z rocznika na rocznik.

Jak wygląda ESAT — egzamin, który zdajesz zamiast PAT

Skoro PAT już nie ma własnego formatu (nie jest oferowany), realna część tego przewodnika dotyczy ESAT. Najpierw szybkie porównanie kontekstowe: dawny PAT był jednym, papierowym, około dwugodzinnym arkuszem łączącym fizykę i matematykę. ESAT odwraca tę logikę — jest komputerowy i modułowy, a kandydat sam komponuje swój zestaw z dostępnej palety.

Modułów jest pięć: Mathematics 1 (obowiązkowy dla wszystkich kandydatów) plus dwa wybrane spośród Biology, Chemistry, Physics i Mathematics 2. Większość kandydatów zdaje więc trzy moduły. Każdy moduł trwa 40 minut i zawiera 27 pytań wielokrotnego wyboru. Z prostej arytmetyki wynika, że dla większości osób cały egzamin trwa około 120 minut — i tak też opisuje go UAT-UK. To istotna różnica wobec starego PAT: nie piszesz jednego długiego arkusza, lecz trzy oddzielne, krótkie, intensywne bloki, między którymi musisz przełączać uwagę między przedmiotami.

Dla oksfordzkiej fizyki obowiązuje konkret: kandydaci na Physics zdają Mathematics 1 plus dwa kolejne moduły. Naturalnym wyborem dla fizyka jest Physics jako jeden z nich, a Mathematics 2 jako drugi — ale dokładnie wymaganą lub rekomendowaną kombinację zawsze sprawdzaj na stronie konkretnego kierunku w Oksfordzie, zanim zaczniesz się przygotowywać. To jedna z tych decyzji, w których założenie „pewnie chodzi o fizykę i matematykę” zwykle jest słuszne, ale ryzyko pomyłki nie jest warte zaoszczędzonej minuty na sprawdzenie.

Jedna rzecz, której nie znajdziesz w tym przewodniku, to „taktyki na PAT”, „rozkład punktów PAT” czy „średni wynik PAT”. Nie dlatego, że ich nie chcę podać — po prostu nie istnieją dla bieżącego cyklu, bo egzamin się nie odbywa. Każdy materiał w sieci obiecujący „jak zdać PAT 2026” jest albo nieaktualny, albo wprowadza w błąd. Twoim celem jest ESAT.

Jak punktowany jest ESAT?

Punktacja ESAT jest istotnie inna niż w dawnym PAT (który miał wewnętrzną skalę Oksfordu, dziś nieaktualną). W ESAT każde pytanie wielokrotnego wyboru jest warte jeden punkt, a nie ma kar za błędne odpowiedzi (no negative marking). To prosta, ale ważna konsekwencja taktyczna: nigdy nie zostawiaj pytania bez odpowiedzi. Jeśli zostaje ci kilka sekund, a nie znasz odpowiedzi, zaznacz cokolwiek — w najgorszym razie nie tracisz nic, a w najlepszym zyskujesz punkt.

Każdy moduł jest punktowany osobno, w skali od 1 (niska) do 9 (wysoka), z dokładnością do jednego miejsca po przecinku — tak podaje UAT-UK. Co istotne, nie istnieje jeden łączny, całościowy wynik ESAT. Uczelnie patrzą na wyniki poszczególnych modułów, a nie na ich sumę czy średnią narzuconą odgórnie. Dla kandydata na fizykę oznacza to, że tutorzy w Oksfordzie zobaczą twój osobny wynik z Mathematics 1 i z dwóch wybranych modułów, i to one — w połączeniu z resztą aplikacji — wpływają na decyzję o zaproszeniu na rozmowę.

Skala 1–9 jest skalowana (scaled score), a nie surowa. To znaczy, że twój wynik jest tak przeliczony, by był porównywalny między różnymi wersjami testu, a nie odpowiadał po prostu liczbie zaznaczonych poprawnie odpowiedzi. W praktyce nie musisz znać dokładnego algorytmu skalowania — wystarczy, że rozumiesz logikę: surowa liczba punktów z arkusza i wynik 1–9 to nie to samo, dlatego rozliczanie się z „ilu zadań nie zrobiłem” bywa mylące.

Jedna uwaga dla porządku: ponieważ ESAT zaczął funkcjonować dopiero niedawno (poprzednie egzaminy tego typu to ENGAA i NSAA), publicznie dostępne, wiarygodne rozkłady wyników i historyczne progi są ograniczone. Nie ufaj zbyt precyzyjnym „progom punktowym ESAT na Oxford”, które krążą po forach — Oxford ocenia aplikacje holistycznie, a wynik egzaminu jest jednym z kilku elementów, nie sztywnym kryterium odsiewu.

Terminy i rejestracja ESAT na rok 2027

Najważniejsza zmiana operacyjna po wycofaniu PAT brzmi: nie rejestrujesz się już u Oksfordu, lecz w systemie UAT-UK i Pearson VUE. Proces jest dwustopniowy — najpierw zakładasz konto w portalu UAT-UK (na platformie wskazanej przez UAT-UK), podając imię i nazwisko zgodne z dokumentem tożsamości ze zdjęciem oraz dane spójne z twoją aplikacją UCAS. Dopiero potem rezerwujesz termin w centrum Pearson VUE. Niespójność między danymi na koncie a danymi w UCAS lub w dowodzie potrafi zablokować przyjęcie wyniku, więc to nie jest miejsce na literówki.

Harmonogram na nabór 2027 jest sztywny i warto rozpisać go w kalendarzu już teraz. Co ważne — dziś, 15 czerwca 2026, rejestracja jest już otwarta: zakładanie kont w UAT-UK ruszyło 1 czerwca 2026 o 15:00 czasu brytyjskiego. Rezerwacja terminu testu otwiera się 20 lipca 2026 o 15:00 czasu brytyjskiego, a zamyka 28 września 2026 o 18:00. Sama sesja październikowa odbywa się 12–16 października 2026 i to ją muszą wybrać wszyscy standardowi kandydaci na studia licencjackie w Oksfordzie. Wyniki publikowane są na koncie UAT-UK 16 listopada 2026. Istnieje też sesja styczniowa (4–8 stycznia 2027), ale jest ona zarezerwowana wyłącznie dla kandydatów na Astrophoria Foundation Year — nie jest to zwykła „druga szansa” dla standardowych kandydatów.

Do tego dochodzi osobny, równoległy termin po stronie UCAS: deadline aplikacji do Oksfordu na fizykę i inżynierię to 15 października 2026. Łatwo go pomylić z sesją egzaminacyjną, bo wypada w tym samym tygodniu — ale to dwie różne czynności: aplikacja UCAS i rezerwacja/zdawanie ESAT. Obie muszą być dopięte.

Authoritatywne źródła dat to oficjalna strona esat-tmua.ac.uk oraz centralna strona egzaminów Oksfordu. Terminy potrafią się różnić rocznik do rocznika, więc przed każdym cyklem potwierdzaj je u źródła — szczególnie godziny otwarcia/zamknięcia rejestracji, podawane w czasie brytyjskim (UK time), co dla Polski oznacza przesunięcie o godzinę.

Ile to kosztuje? Opłaty ESAT i pułapka „brak opłaty PAT”

Tu pojawia się jedna z najbardziej praktycznych różnic dla polskiego kandydata. PAT, jako egzamin wewnętrzny Oksfordu, nie wiązał się z osobną opłatą — ale skoro go nie ma, nie ma też czego płacić. Dziś realny koszt to opłata za ESAT.

UAT-UK pobiera 78 GBP od kandydatów zdających w Wielkiej Brytanii i Republice Irlandii oraz 133 GBP od kandydatów zdających w pozostałych krajach. Kluczowy niuans, który łatwo przeoczyć: opłata zależy od lokalizacji centrum egzaminacyjnego, a nie od narodowości ani kraju pochodzenia. To oznacza, że polski maturzysta zdający w centrum Pearson w Polsce zapłaci 133 GBP — nie 78 GBP. Gdyby ten sam kandydat zdawał test fizycznie w UK lub Irlandii, zapłaciłby 78 GBP, ale dla większości polskich kandydatów scenariuszem domyślnym jest sesja w kraju i stawka 133 GBP.

Dla osób w trudniejszej sytuacji finansowej UAT-UK udostępnia wsparcie finansowe (bursaries), które obniża lub pokrywa opłatę. Termin złożenia wniosku dla sesji październikowej to 21 września 2026 — czyli przed zamknięciem rezerwacji testu. To częsta pułapka: jeśli najpierw zarezerwujesz i zapłacisz, a dopiero potem przypomnisz sobie o bursary, możesz się spóźnić. Jeśli kwalifikujesz się do wsparcia, załatw je w pierwszej kolejności.

Warto spojrzeć na koszt ESAT w kontekście całego budżetu aplikacji na studia w UK. Sama opłata to jedno, ale aplikacja na zagraniczne studia ścisłe to też potencjalny certyfikat językowy, tłumaczenia dokumentów i koszt rozmów kwalifikacyjnych. Jeśli planujesz też kierunki, które patrzą na inne egzaminy, sprawdź nasze przewodniki po SAT i TMUA — czasem jeden dobrze dobrany egzamin obsługuje kilka aplikacji.

Jak przygotować się do ESAT (i co zrobić ze starymi arkuszami PAT)

Zacznijmy od najważniejszej zasady: nie przygotowuj się do PAT jako do żywego egzaminu. To strata czasu — egzaminu nie ma. Natomiast same archiwalne arkusze PAT nie są bezużyteczne. Oxford wciąż je hostuje i zaznacza, że „mogą być przydatne” — ale do przygotowania się do rozmowy kwalifikacyjnej (interview), nie do testu. Oksfordzkie interview z fizyki polega właśnie na rozwiązywaniu nieoczywistych problemów na żywo, więc trening na starych zadaniach PAT ma sens jako gimnastyka myślenia fizycznego przed rozmową. To subtelne, ale ważne rozróżnienie: arkusz PAT = materiał na interview, nie materiał na ESAT.

Do samego ESAT korzystaj z oficjalnych, darmowych materiałów UAT-UK (esat-tmua.ac.uk). Są trzy filary: specyfikacja testu (test specification — opisuje strukturę i zakres tematów), ESAT Guide (omawia konkretną wiedzę z fizyki i matematyki potrzebną na egzaminie) oraz testy przykładowe/specimen dostępne na stronie startowej Pearson, które pozwalają oswoić format i sam interfejs egzaminu (test player). UAT-UK podkreśla, że ESAT bazuje na wiedzy, którą prawdopodobnie już opanowałeś w szkole średniej — na poziomie zbliżonym do A-level — więc najlepsze przygotowanie to przeczytanie specyfikacji, żeby wyłapać luki w powtórce, a potem rozwiązanie testu specimen w warunkach na czas.

Jest też cenny dodatkowy bank zadań: archiwalne arkusze ENGAA i NSAA zawierają pytania tego samego typu, co ESAT, i UAT-UK oferuje je jako materiał ćwiczeniowy (z oznaczeniem zadań spoza aktualnej specyfikacji). Dla kandydata na fizykę to praktycznie dziesiątki dodatkowych zadań w odpowiedniej konwencji. Jeśli chcesz głębiej wejść w strategię doboru modułów i typologię pytań ESAT, odsyłam do naszego pełnego przewodnika po ESAT — żeby nie powielać tu tego, co tam jest rozłożone szczegółowo.

Z perspektywy polskiego maturzysty największy błąd, jaki widzę, to mylenie zakresu materiału z umiejętnością egzaminacyjną. Materiał masz po maturze rozszerzonej z matematyki i fizyki w 80–90% opanowany. Czego polska szkoła w ogóle nie ćwiczy, to tempo i format: 27 pytań wielokrotnego wyboru w 40 minut to mniej niż 90 sekund na zadanie, po angielsku, na komputerze, bez możliwości rozpisania toku rozumowania na marginesie tak jak na maturze. To jest umiejętność, którą trenuje się wyłącznie przez powtarzane testy na czas — nie przez kolejne przeczytanie podręcznika. Polecam zacząć od jednego pełnego specimen pod stoperem, żeby poczuć, gdzie tracisz czas, a dopiero potem łatać luki merytoryczne.

A skoro mowa o przygotowaniach: jeśli na twojej liście są też uczelnie wymagające certyfikatu językowego albo SAT, warto rozłożyć to równolegle. W naszej aplikacji TOEFL przećwiczysz pełne testy językowe z feedbackiem AI, a w naszej aplikacji SAT przygotujesz się do egzaminu SAT, który akceptuje wiele europejskich uczelni — choć sam Oxford go nie wymaga.

ESAT na tle innych egzaminów Oxbridge: MAT, STEP, TMUA

Po wycofaniu PAT polski kandydat na kierunki ścisłe w UK staje przed małą mapą egzaminów, którą warto rozumieć, bo każdy obsługuje inną ścieżkę. Łatwo się w tym pogubić, więc rozłóżmy to prosto.

ESAT to twój egzamin, jeśli celujesz w fizykę, Physics and Philosophy lub Engineering Science w Oksfordzie — a także w inżynierię i nauki przyrodnicze w Cambridge oraz w inżynierię w Imperial College London. To go opisujemy w tym przewodniku jako następcę PAT. MAT (Mathematics Admissions Test) to z kolei egzamin dla kandydatów na matematykę i informatykę w Oksfordzie oraz na matematykę w Imperial — jeśli idziesz w stronę czystej matematyki, a nie fizyki, to MAT, nie ESAT. STEP (Sixth Term Examination Paper) to wymagający, otwarty (nie testowy) egzamin matematyczny przede wszystkim dla matematyki w Cambridge. A TMUA (Test of Mathematics for University Admission) bywa wymagany lub rekomendowany na ekonomię, informatykę i pokrewne kierunki ilościowe na różnych uczelniach.

Dla kandydata na fizykę reguła jest prosta: fizyka w Oksfordzie = ESAT. Nie potrzebujesz MAT ani STEP, chyba że równolegle aplikujesz na czysto matematyczny kierunek na innej uczelni. Jeśli zastanawiasz się, jak fizyka w Oksfordzie wygląda jako całość — atmosfera, college’e, perspektywy — sięgnij po nasz przewodnik po studiach na Oxford University oraz, dla porównania ścieżek STEM, po przewodniki po Cambridge, Imperial College London i UCL. Warto też przejrzeć ogólny przewodnik po studiach w Wielkiej Brytanii, bo cały proces UCAS i kwestia rozmów kwalifikacyjnych dotyczą każdej z tych uczelni.

A jeśli rozważasz fizykę poza UK, naturalne alternatywy bez egzaminu typu ESAT to czołowe uczelnie techniczne w Europie kontynentalnej — opisaliśmy je w przewodnikach po ETH Zurich i EPFL. To dobry plan B dla kandydata, który chce robić fizykę na światowym poziomie, ale woli uniknąć brytyjskiego maratonu egzaminów rekrutacyjnych.

Co ta zmiana oznacza dla polskiego kandydata na fizykę w Oksfordzie

Patrząc na całość, wycofanie PAT to dla polskiego maturzysty zmiana na plus, choć wymaga przestawienia myślenia. Wcześniej musiałeś zorganizować dostęp do dość niszowego, własnego testu Oksfordu, pisanego na papierze, ze specyfiką, której nikt poza brytyjskimi szkołami sztywno nie uczył. Teraz zdajesz standardowy, komputerowy ESAT w lokalnym centrum Pearson, dzielony z Cambridge i Imperial, na podstawie którego możesz objąć kilka aplikacji naraz. Logistyka jest prostsza, a materiały przygotowawcze — darmowe i dobrze udokumentowane.

To, czego nie piszą wprost na stronach uczelni, a co warto powiedzieć: brytyjski system rekrutacyjny na fizykę jest wieloetapowy i nie kończy się na egzaminie. ESAT to bilet wstępu, ale o przyjęciu często decyduje rozmowa kwalifikacyjna w college’u, gdzie tutorzy sprawdzają, jak myślisz, a nie ile zapamiętałeś. Dlatego najmocniejsi kandydaci traktują przygotowanie dwutorowo: ESAT (tempo, format, specyfikacja) plus interview (rozwiązywanie nieoczywistych problemów na głos — i tu właśnie wracają w roli ćwiczeniowej stare arkusze PAT). Jeśli planujesz całą tę ścieżkę, nasz przewodnik po studiach na Oxford University rozkłada ją od strony życia studenckiego i college’owej rekrutacji.

I najważniejsze przypomnienie, którym domykam: sprawdzaj wymóg na stronie konkretnego kierunku przed każdym cyklem. Polityki rekrutacyjne brytyjskich uczelni potrafią się zmieniać z rocznika na rocznik — sam fakt, że PAT zniknął w ciągu jednego cyklu, a Materials Science wypadło z wymogu testowego, najlepiej to ilustruje. Daty, opłaty i kombinacje modułów potwierdzaj u źródła: esat-tmua.ac.uk oraz centralnej strony egzaminów Oksfordu.

Podsumowanie: PAT to historia, ESAT to teraźniejszość

Jeśli masz zapamiętać jedną rzecz z tego przewodnika, niech to będzie ta: PAT już nie istnieje, a szukanie „kursów na PAT 2026” to ślepa uliczka. Oxford przeszedł na ESAT dla fizyki, Physics and Philosophy i Engineering Science, podczas gdy Materials Science nie wymaga już żadnego egzaminu rekrutacyjnego. To rozróżnienie — ESAT dla jednych kierunków, brak testu dla inżynierii materiałowej — jest najczęstszym źródłem pomyłek wśród polskich kandydatów, więc zweryfikuj swój kierunek, zanim cokolwiek zaplanujesz.

Dobra wiadomość jest taka, że ESAT to lepsza brama niż dawny PAT: komputerowy, dostępny w lokalnym centrum Pearson, wspólny dla kilku topowych uczelni i poparty darmowymi materiałami przygotowawczymi. Twoja matura rozszerzona z matematyki i fizyki pokrywa większość zakresu — resztę robi trening tempa i formatu. Pamiętaj o stawce 133 GBP dla zdających w Polsce, o wniosku o bursary do 21 września 2026 oraz o tym, że rejestracja jest już otwarta.

Następne kroki

1. Zweryfikuj kierunek: fizyka/Physics and Philosophy/Engineering Science → ESAT; Materials Science → brak testu. Potwierdź na stronie kierunku w Oksfordzie.
2. Załóż konto w UAT-UK (rejestracja otwarta od 1 czerwca 2026) i zaplanuj rezerwację testu od 20 lipca 2026 — nie zwlekaj do deadline’u 28 września.
3. Pobierz specyfikację ESAT i ESAT Guide z esat-tmua.ac.uk, zrób jeden test specimen na czas i zacznij od luk, które wyłapiesz.
4. Zaplanuj rozmowę kwalifikacyjną równolegle: archiwalne arkusze PAT zostaw na trening do interview, nie do egzaminu.
5. Złóż aplikację UCAS do Oksfordu do 15 października 2026 i nie pomyl jej z sesją egzaminacyjną 12–16 października.
6. Przygotuj resztę aplikacji: jeśli celujesz też w kierunki z certyfikatem językowym lub SAT, ćwicz w naszej aplikacji TOEFL i naszej aplikacji SAT.

Przejrzyj też nasze powiązane przewodniki: pełny przewodnik po ESAT, MAT Oxford, studia na Oxford University oraz przeliczanie wyników polskiej matury na studia za granicą. Powodzenia — i nie marnuj czasu na egzamin, którego już nie ma.

Źródła i metodologia

Wszystkie dane (terminy, opłaty, format, wymogi kierunkowe) pochodzą z oficjalnych stron University of Oxford oraz UAT-UK, zweryfikowanych 15 czerwca 2026. PAT jest przedstawiony jako egzamin wycofany — nie jako test aktywny — zgodnie z aktualnym stanem podanym przez wydziały Oksfordu.

1. University of Oxford, Department of Physics — Engineering and Science Admissions Test (ESAT) — potwierdza, że kandydaci na Physics i Physics and Philosophy zdają ESAT, nazywa PAT „our previous admissions test”, podaje datę sesji 12–16 października 2026 i wskazuje, że archiwalne arkusze PAT mogą pomóc w przygotowaniu do rozmowy. Dostęp: 2026-06-15.
2. University of Oxford — Admissions tests (Guide for applicants) — nagłówek „NEW for entry in 2027”, lista egzaminów UAT-UK (ESAT, TARA, TMUA) plus LNAT/UCAT, bez PAT; tabela kluczowych dat 2026/27. Dostęp: 2026-06-15.
3. UAT-UK — ESAT test — 5 modułów (Mathematics 1 obowiązkowy + 2 z Biology/Chemistry/Physics/Mathematics 2), 40 minut i 27 pytań MCQ na moduł, ok. 120 minut łącznie, punktacja w skali 1–9 z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. Dostęp: 2026-06-15.
4. UAT-UK — Deadlines — otwarcie konta 1 czerwca 2026 (15:00 UK), rezerwacja od 20 lipca 2026, zamknięcie 28 września 2026, sesja październikowa 12–16 października 2026, sesja styczniowa 4–8 stycznia 2027; opłaty 78 GBP (UK/Irlandia) i 133 GBP (pozostałe kraje). Dostęp: 2026-06-15.
5. UAT-UK — Register — konto zakładane w portalu UAT-UK (dane zgodne z dokumentem tożsamości i UCAS), test rezerwowany w systemie Pearson; opłata zależna od lokalizacji centrum egzaminacyjnego. Dostęp: 2026-06-15.
6. University of Oxford, Department of Materials — Undergraduate Admissions Policy & Criteria for Entry in 2027 — stwierdza dosłownie „There is no longer be a requirement to take an admissions test for applicants for entry into the Materials Science Course”. Dostęp: 2026-06-15.
7. UAT-UK — ESAT preparation materials — darmowa specyfikacja testu, ESAT Guide, testy specimen na stronie Pearson oraz archiwalne arkusze ENGAA/NSAA jako materiał dodatkowy. Dostęp: 2026-06-15.