Jak dostać się na TU Delft — rekrutacja, Studielink 2026

Pierwszego kwietnia 2026 roku o 23:59 czasu holenderskiego system Studielink zamyka aplikacje na Master's na TU Delft. Rok wcześniej, 15 stycznia, zamknął już aplikacje na Bachelor's. Między tymi dwiema datami przewija się rocznie około 1500 polskich kandydatów — większość bez świadomości, że to są deadliny SZTYWNE, nie 'sugerowane', i że Holendrzy nie odpowiadają na maile z prośbą o przedłużenie. Z tej grupy do TU Delft trafi ~150 osób (10%), z czego zdecydowana większość — na Master's, nie BSc. Ten artykuł to przewodnik, jak znaleźć się w tej dziesiątce.

TU Delft to inny model rekrutacji niż amerykański holistic admissions, do którego są przyzwyczajeni czytelnicy naszego pillaru o studiach w USA. Nie ma tu eseju w stylu Stanford („Tell us about a meaningful conversation”), nie ma rekomendacji od dwóch nauczycieli, nie ma rozmów rekrutacyjnych. Jest natomiast: algorytmiczna weryfikacja przedmiotów rozszerzonych z matury, wynik IELTS lub GPA z licencjatu, CV i motivation letter, który ma 1 stronę i sprawdza twoją racjonalność, nie kreatywność. To dobra wiadomość dla polskiego kandydata — system jest przewidywalny. Zła wiadomość: nie ma marginesu na „uczynienie wrażenia osobowością” jak w US. Albo masz rozszerzoną matematykę i fizykę z 75%, albo nie. Pełny obraz uczelni, koszty życia w Delft, polską społeczność i ścieżki kariery po dyplomie znajdziesz w pillarze o TU Delft — tutaj skupiamy się wyłącznie na samym procesie aplikacji w cyklu 2026/2027.

TU Delft rekrutacja — BLUF dla polskiego inżyniera

Krótko, bez owijania. TU Delft jest dla Polaka uczelnią flagowo magisterską, nie licencjacką. Powody są dwa, oba strukturalne: język i dostępność programów.

Po pierwsze, język wykładowy. Większość z ~16 programów BSc na TU Delft prowadzona jest po NIDERLANDZKU — w pełni anglojęzyczne są tylko trzy: Aerospace Engineering, Computer Science & Engineering oraz Applied Earth Sciences (od 2025). Jeśli nie masz dwóch lat na naukę niderlandzkiego do poziomu NT2-II (państwowy egzamin językowy, odpowiednik C1), kierunki takie jak Civil Engineering, Mechanical Engineering, Architecture czy Applied Physics są dla ciebie zamknięte na poziomie BSc. Za to wszystkie 40+ programów MSc są po angielsku — to historyczna decyzja TU Delft sprzed 15 lat o internacjonalizacji studiów drugiego stopnia, która sprawiła, że Master’s stał się główną bramą dla zagranicznych studentów.

Po drugie, selektywność. Aerospace Engineering BSc ma numerus fixus 440 miejsc rocznie i przyjmuje około 24% aplikantów z 1800-2000 zgłoszeń (oficjalne dane TU Delft Aerospace Faculty). To loteria — nawet z idealną maturą (98% z matematyki i fizyki rozszerzonej) szansa to pojedyncze procenty. Master’s nie ma numerus fixus na większości programów — selekcja jest jakościowa, opiera się na GPA z licencjatu i pasowaniu profilu. Polski absolwent Politechniki Warszawskiej z średnią 4,3+/5,0 i IELTS 7.0 jest mocnym kandydatem.

Trzecia rzecz, o której polscy kandydaci często zapominają: TU Delft to nie Harvard. Acceptance rate ogólny dla MSc to ~55% (zależnie od kierunku 35-75%), a system jest grade-based, nie holistic. Nie ma „spike’a” w amerykańskim sensie — komisja patrzy: czy masz inżynierski licencjat, czy masz GPA powyżej progu, czy masz IELTS, czy twoje CV pokazuje, że nie jesteś losowym kandydatem. Jeśli tak — przyjmie cię. Jeśli nie — odrzuci bez sentymentu.

Jakie wymagania ma TU Delft Master’s?

Dla 80% polskich czytelników to jest sekcja, która ma znaczenie. Master’s na TU Delft ma cztery wymagania formalne, które aplikacja MUSI spełnić, plus kilka miękkich, które wpływają na decyzję komisji programu.

1. Licencjat z odpowiedniej dziedziny. TU Delft wymaga BSc inżynierskiego (lub equivalent) w obszarze pokrewnym do wybranego MSc. Polski tytuł inżyniera (4-letni) lub licencjat 3-letni z polskiej politechniki publicznej jest uznawany bezpośrednio. Konkretne polskie uczelnie wymienione na liście direct equivalency TU Delft: Politechnika Warszawska, AGH Kraków, Politechnika Wrocławska, Politechnika Gdańska, Politechnika Łódzka, Politechnika Krakowska. Inne polskie politechniki są oceniane case-by-case przez admissions office.

2. GPA z licencjatu. Formalne minimum to 75% (w polskim systemie 5-stopniowym oznacza to średnią 4,0/5,0). W praktyce konkurencyjny kandydat ma 4,3-4,5+/5,0. Na elitarnych programach (Aerospace MSc, Architecture, Quantum Information) — 4,5+/5,0. TU Delft oblicza twój GPA samodzielnie z transkryptu przesłanego przez polską uczelnię.

3. IELTS lub TOEFL. IELTS Academic min. 6.5 z każdym komponentem min. 6.0, lub TOEFL iBT min. 90 z minimum 21 w każdej sekcji. Bez tego aplikacja nie jest rozpatrywana — koniec dyskusji. Wyjątki: jeśli twój licencjat był w pełni po angielsku (niektóre programy PW i AGH są), TU Delft może zwolnić cię z IELTS na podstawie zaświadczenia z dziekanatu. Bezpieczna opcja: zdaj IELTS i tak.

4. Motivation letter + CV. Motivation letter to 300-1000 słów (zależnie od programu). To NIE jest amerykański personal statement — TU Delft chce wiedzieć: dlaczego ten konkretny program, jakie masz przygotowanie, co planujesz robić zawodowo po dyplomie. Konkret, nie kreatywność. CV: 1-2 strony, format europejski, bez zdjęcia (Holendrzy traktują to jako anti-discrimination standard).

Miękkie wymagania, które naprawdę robią różnicę. Na większości MSc komisja patrzy też na:

• Konkretne kursy z licencjatu — jeśli aplikujesz na MSc Computer Science, chcą widzieć kursy z algorithms, data structures, computer architecture, ML/AI. Polskie politechniki mają te kursy domyślnie, ale warto je wymienić w transkrypcie i motivation letter.
• Praktyki zawodowe — letnie internshipy w firmach inżynierskich (ABB, Siemens, ASML w Veldhoven, polskie startupy tech) — duży plus, szczególnie dla kierunków stosowanych.
• Projekty studenckie — koło naukowe Politechniki, projekt dyplomowy z konkretnym wynikiem, udział w konkursach (Hyperloop, Solar Boat, FormulaStudent — TU Delft sama uczestniczy w tych konkursach jako Delft Solar Team i Hyperloop Delft).
• GRE — formalnie WYMAGANY tylko na kilku programach (np. niektóre tracki Computer Science). Większość MSc go NIE wymaga — przeczytaj dokładnie wymagania konkretnego programu na tudelft.nl, żeby nie zdawać GRE na zapas (koszt $220 + miesiąc przygotowań).

Jak działa Studielink — holenderski UCAS?

Studielink to publiczny portal rejestracyjny obsługiwany przez DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs — holenderski odpowiednik MEN/MNiSW). Wszystkie holenderskie publiczne uczelnie (TU Delft, Erasmus Rotterdam, University of Amsterdam, Leiden, Utrecht, Maastricht, Groningen, TU Eindhoven, Twente, Wageningen i inne) używają go jako pierwszego kroku rekrutacji. Drugi krok to system konkretnej uczelni — w przypadku TU Delft to TU Delft Online Application Portal.

Krok po kroku — zakładanie konta Studielink jako Polak:

1. Wejdź na studielink.nl, kliknij „Create Studielink account”. Język interfejsu: angielski (przełącznik prawy górny róg).
2. Bez DigiD — DigiD to holenderski numer identyfikacji obywatelskiej, którego nie masz jako Polak nieposiadający rezydencji w Holandii. Wybierz „I don’t have DigiD” → system poprosi o paszport/dowód.
3. Wprowadź dane paszportowe — numer paszportu, data ważności, kraj wydania. Studielink weryfikuje dane przez DUO w 1-3 dni roboczych.
4. Wybierz kierunek studiów — wpisujesz nazwę programu na TU Delft (np. „MSc Aerospace Engineering”). Studielink połączy się z bazą TU Delft i pokaże dostępne intake’y (wrzesień 2026).
5. Potwierdź obywatelstwo UE — kluczowe dla czesnego. Polski paszport = statutory tuition fee (€2 530), nie institutional fee (€16-21k).
6. Podaj poprzednie wykształcenie — matura + licencjat (jeśli aplikujesz na MSc). Studielink akceptuje numer maturalny z systemu OKE.
7. Otrzymasz email z TU Delft w ciągu 1-3 dni roboczych z linkiem do TU Delft Online Application Portal — tam wgrywasz właściwe dokumenty (transkrypt, IELTS, motivation letter, CV).

Najczęstszy błąd polskich kandydatów na tym etapie: myślą, że Studielink to JEDYNY krok aplikacji. Nie jest. Studielink rejestruje cię w systemie holenderskim, ale same dokumenty (transkrypt, IELTS, motivation letter) wgrywasz dopiero w TU Delft Online Application Portal, który dostajesz po zatwierdzeniu w Studielink. Kolejność: Studielink (1-3 dni) → TU Delft email z linkiem → TU Delft Online App (wgrywasz dokumenty). Plan twojej pracy: zacznij Studielink minimum 4 tygodnie przed deadlinem, żeby mieć bufor.

Kosztuje aplikacja na TU Delft? Nie, nie ma application fee dla studentów EU — Holandia subsydiuje ten proces dla obywateli Unii. Studenci spoza UE płacą €100. To znacząca różnica względem USA, gdzie aplikacja na każdą uczelnię to $75-100.

Jakie eseje i motywacja są wymagane?

To jest sekcja, w której polscy kandydaci mylą TU Delft z amerykańskim systemem. TU Delft nie chce eseju kreatywnego. TU Delft chce motivation letter o profesjonalnym tonie, który odpowiada na trzy konkretne pytania: dlaczego ten program, jakie masz przygotowanie, co planujesz robić zawodowo.

Format motivation letter na MSc TU Delft:

• Długość: 300-1000 słów (sprawdź konkretny program — Aerospace MSc wymaga 500-800, Computer Science 300-500, Architecture 800-1200).
• Język: angielski. Bezbłędny. Polish-English „kaleczony” akademickim szykiem zdania (typowe dla polskich politechnik) — automatyczna minus dla aplikacji. Zlecaj profesjonalnemu nativowi proofread (~150 zł).
• Struktura, którą TU Delft preferuje (na podstawie publicznych przykładów udanych aplikacji z forum TU Delft):
  1. Akapit 1 (motywacja akademicka): Dlaczego ten program, nie inny. Konkretne moduły, konkretni profesorowie, konkretne grupy badawcze (np. „I’m specifically interested in TU Delft’s QuTech research because of Prof. Lieven Vandersypen’s work on quantum dots” — to pokazuje, że czytałeś stronę programu).
  2. Akapit 2 (przygotowanie): Jakie kursy z licencjatu cię przygotowały, jakie projekty studenckie, jakie praktyki. Konkrety, nie ogólniki. „W trakcie BSc na Politechnice Warszawskiej brałem udział w projekcie Hyperloop Warsaw, w którym byłem odpowiedzialny za symulacje aerodynamiczne kapsuły” — to działa.
  3. Akapit 3 (cel zawodowy): Co planujesz robić po dyplomie. TU Delft jest komfortowy z ambicjami akademickimi (PhD) ORAZ przemysłowymi (ASML, Shell, Airbus). Bądź konkretny: „chcę pracować w R&D ASML w Veldhoven” jest lepsze niż „chcę kariery w technologii”.
  4. Zakończenie (1-2 zdania): Krótko podsumuj, dlaczego TU Delft + ten program to logiczna kontynuacja.

Czego unikać w motivation letter:

• Personal storytelling po amerykańsku. „When I was 7 years old, my father showed me a Saturn V rocket and I knew aerospace was my destiny” — TU Delft tego nie chce. Polscy kandydaci często sięgają po amerykańskie przykłady z internetu i kopiują strukturę. Nie rób tego.
• Generycznych pochwał TU Delft. „TU Delft is one of the best technical universities in Europe” — komisja to wie, nie marnuj słów. Konkret > komplement.
• Kopiowania CV do listu. Motivation letter to NIE rozszerzenie CV — to interpretacja CV. „Brałem udział w X” to CV. „Brałem udział w X, co nauczyło mnie Y, dlatego chcę Z” to motivation letter.
• Tłumaczenia 1:1 z polskiego. Polski styl akademicki jest zawiły, z dużymi okresami. Angielski TU Delft preferuje krótkie, bezpośrednie zdania. Każdy akapit max 4-5 zdań.

Kiedy zacząć pisać? Minimum 6 tygodni przed deadlinem. Pierwszy szkic → przerwa tydzień → poprawa → recenzja od kogoś, kto pisał taki list (mentor College Council, profesor z polskiej uczelni, absolwent TU Delft) → final pass z proofreaderem nativem. Plan kompresowany do dwóch tygodni produkuje listy widocznie gorsze.

Jakie są terminy aplikacji 2026/27?

Daty są publikowane oficjalnie na tudelft.nl/en/admissions. W cyklu 2026/27 (start: wrzesień 2026):

• BSc — wszystkie programy: 15 stycznia 2026, 23:59 CET. To dotyczy zarówno anglojęzycznych BSc (Aerospace, CS, AES) jak i niderlandzkojęzycznych. Aerospace dodatkowo wymaga osobnej rejestracji w lutym do procedury selekcyjnej.
• MSc — większość programów: 1 kwietnia 2026, 23:59 CET. Dotyczy wszystkich programów z September intake.
• MSc — programy z February intake: 1 listopada 2025. To rzadkie programy (głównie pojedyncze track’i CS i niektóre dual-degree); sprawdź konkretnie program przed planowaniem.
• TU Delft Excellence Scholarship: 1 grudnia 2025. To oddzielny deadline od aplikacji akademickiej — żeby aplikować o stypendium, musisz mieć już aktywną aplikację MSc w systemie.
• Holland Scholarship: 1 lutego 2026. Mniejsze stypendium (€5 000 jednorazowo) dla non-EU — dla Polaków NIE dotyczy, bo jesteś z UE.
• Studentenhuis (akademik) — Duwo: Otwarcie rezerwacji wrzesień 2025, polecane bookowanie do końca października 2025. Kto zwleka, ląduje w prywatnych pokojach po €700-900/mies. zamiast €450-650 w akademiku.

Twardość deadlinów. Holenderska kultura administracyjna jest bardzo formalna — system Studielink i TU Delft Online App zamykają się minutowo o 23:59 CET. Email z prośbą o przedłużenie nie zostanie pozytywnie rozpatrzony, chyba że masz udokumentowane medical emergency. Plan: złóż aplikację minimum 7 dni przed deadlinem, żeby zostawić czas na ewentualne braki dokumentów.

Jakie są realne szanse polskiego inżyniera?

Tu zrobimy to bez owijania, bo polscy czytelnicy doceniają konkret. Liczby są zaokrąglone z naszej historii klientów College Council oraz z publicznych raportów TU Delft Admissions Office.

Kandydat z polskim BSc inżynierskim, GPA 4,0+/5,0, IELTS 6.5, dobry motivation letter — szansa 65-80% na większość programów MSc poza top selectivity. Jeśli twój licencjat jest z PW/AGH/PWr, twoja szansa na MSc jak Mechanical Engineering, Civil Engineering, Sustainable Energy Technology, Embedded Systems jest realnie wysoka. To nie jest reach school dla tego profilu — to target.

Kandydat z polskim BSc, GPA 4,3+/5,0, IELTS 7.0, mocny motivation letter, doświadczenie w kole naukowym — szansa 80-90% na większość MSc, 45-65% na top selectivity (Aerospace MSc, Computer Science MSc track AI/ML, Architecture). Tu jesteś kandydatem premium dla TU Delft — uczelnia chce takich osób.

Kandydat z polską maturą próbujący BSc Aerospace bezpośrednio — szansa 15-25%. Numerus fixus jest brutalny: 1800-2000 aplikacji na 440 miejsc. Selekcja jest częściowo loteryjna (na podstawie ranking matur i osobnego testu selekcyjnego, który TU Delft prowadzi w marcu w Delft — musisz przyjechać). Nawet 95% z matematyki rozszerzonej i fizyki rozszerzonej nie gwarantuje przyjęcia.

Kandydat z polskim BSc z uczelni nie-politechnicznej (UW, UJ — kierunki przyrodnicze, ekonomiczne) próbujący MSc inżynierski — szansa 10-30%. TU Delft jest selektywny pod kątem przygotowania kursowego — jeśli twój licencjat to fizyka teoretyczna z UW, możesz aplikować na Applied Physics MSc, ale nie na Mechanical Engineering MSc bez bridging program.

Realnie, dla 80% naszych polskich klientów rekomendowana ścieżka to: ukończ porządny licencjat na PW/AGH/PWr, zrób średnią 4,3+ przez 3-3.5 roku, zdaj IELTS pod koniec III roku, weź udział w 1-2 projektach studenckich (Solar Boat Warsaw, Hyperloop Warsaw, FormulaStudent AGH), zdobądź internship (ASML letnich w Polsce, polski oddział Airbus w Łukasiewicz, ABB Kraków), i aplikuj na MSc TU Delft w grudniu/styczniu IV roku. To plan, który ma realny success rate ~70-80%, nie loteria z BSc Aerospace.

Druga rzecz — porównanie do innych top tech europejskich. Jeśli aplikujesz na TU Delft, równolegle warto rozważyć ETH Zurich, TU Munich i EPFL. Każda z tych uczelni ma trochę inną filozofię selekcji — ETH jest selektywniejsze (akceptacja MSc ~30%), TUM jest porównywalne, EPFL ma silniejszy track frankofoński. Polski kandydat z dobrym profilem aplikuje zwykle na 2-3 z nich równolegle.

Najczęstsze błędy aplikacyjne polskich kandydatów

Po pięciu latach pracy z polskimi aplikantami na TU Delft widzimy te same wzorce. Jeśli unikniesz tych ośmiu błędów, jesteś przed 70% polskiej puli.

1. Aplikowanie po deadlinie z prośbą o „małe spóźnienie”. Holenderska administracja nie przedłuża deadlinów, kropka. Pisanie do admissions@tudelft.nl po 1 kwietnia o 0:15 z wytłumaczeniem „mój skaner się zepsuł” jest mailem ignorowanym. Plan: złóż aplikację 7 dni przed deadlinem.

2. Brak IELTS w nadziei na uznanie matury z angielskim rozszerzonym. Standardowa matura (nie dwujęzyczna) z 95% z angielskiego rozszerzonego NIE jest uznawana. Tylko matura dwujęzyczna z angielskim w pełnym zakresie lub licencjat w pełni anglojęzyczny zwalniają z IELTS. Dla wszystkich pozostałych: IELTS 6.5 to tani ubezpiecznik (~840 PLN, weekend pracy).

3. Motivation letter w polskim stylu akademickim. Długie zdania, abstrakcyjne sformułowania, „pragnę nadmienić, że istotną rolą w mojej formacji intelektualnej…”. TU Delft chce krótkich, konkretnych zdań w angielskim biznesowym. Każdy akapit max 4-5 zdań. Zacznij od konkretnego faktu, nie od metafory.

4. Aplikowanie na BSc niderlandzkojęzyczny bez znajomości języka. Polacy czasem widzą „Civil Engineering BSc TU Delft” i aplikują, nie zauważając pełną informację „Dutch-taught”. Sprawdzaj dwukrotnie język wykładowy każdego programu na studiegids.tudelft.nl. Bachelor po niderlandzku wymaga NT2-II (egzamin państwowy), czyli 1-2 lat nauki języka — to nie weekend.

5. Pomylenie Studielink z głównym portalem TU Delft. Studielink to PIERWSZY krok (rejestracja w systemie holenderskim). Drugim krokiem jest TU Delft Online Application Portal — tam wgrywasz dokumenty. Polacy często myślą, że samo Studielink wystarczy, i są zdziwieni, gdy 1 kwietnia okazuje się, że ich aplikacja nie jest kompletna.

6. Niedoszacowanie czasu na transkrypt z polskiej uczelni. Dziekanat Politechniki Warszawskiej wystawia oficjalny transkrypt po angielsku w 2-4 tygodnie (z apostille — dłużej). Zacznij ten proces 6 tygodni przed deadlinem. Nie 2 tygodnie.

7. Brak Plan B finansowego. Czesne EU to €2 530/rok, ale koszty życia w Delft to €1 000-1 200/mies. (€12-14k/rok, czyli ~52-60k PLN). Polska rodzina zarabiająca średnią krajową (~7 tys. zł netto/mies. = 84 tys. zł rocznie) musi mieć plan finansowania — pożyczka studencka NL (DUO Studiefinanciering dla EU, do €1 200/mies.), praca dorywcza (do 16h/tydzień jako student EU), stypendia. Nie zakładaj, że TU Delft Excellence Scholarship to gwarancja — szansa to ~5%.

8. Brak ścieżki językowej niderlandzkiej dla długoterminowej kariery w NL. Nawet jeśli studiujesz po angielsku, holenderski rynek pracy (poza dużymi międzynarodowymi firmami) wymaga niderlandzkiego. Plan: zacznij naukę holenderskiego w I semestrze MSc (Duolingo + kurs uczelniany TU Delft za €100/semestr), żeby po dyplomie mieć poziom B1-B2. Inżynierowie znający holenderski zarabiają ~10-15% więcej w NL.

Następne kroki

Jeśli TU Delft jest na twojej liście, kolejna decyzja to skonkretyzowanie ścieżki BSc vs MSc. Dla większości polskich czytelników odpowiedź to MSc, ale jeśli masz pasję do lotnictwa lub computer science i jesteś gotowy/gotowa zaryzykować numerus fixus z 24% akceptacji, BSc Aerospace lub CS są opcjami. Przeczytaj pełny pillar o studiach na TU Delft, żeby zobaczyć obraz całej uczelni — koszty życia w Delft, polską społeczność, ścieżki kariery po dyplomie, pracodawców (ASML, Shell, ESA Noordwijk, Booking.com).

Jeśli porównujesz TU Delft z innymi top tech europejskimi, sprawdź naszych przewodników po ETH Zurich, TU Munich, EPFL i DTU. Każda z tych uczelni ma własną filozofię — TU Delft wyróżnia się stosunkiem cena/jakość (€2 530/rok jako EU) i sieciaą holenderskiego rynku tech (ASML, Booking.com, Adyen).

Praktyczna pierwsza akcja, niezależnie od tego, czy jesteś w III roku licencjatu czy w klasie maturalnej: oblicz swoją obecną średnią/maturę przez nasz kalkulator GPA, żeby zobaczyć, jak twoje wyniki przekładają się na holenderski system (TU Delft używa skali 1-10). Jeśli twoja średnia w polskim systemie 5-stopniowym jest poniżej 4,0 — masz rok-dwa pracy, żeby ją podnieść przed aplikacją.

Źródła i metodologia

1. TU Delft Admissions — tudelft.nl/en/education/admission-and-application — oficjalne wymagania, deadliny, polityka językowa, lista uznawanych dyplomów
2. Studielink — studielink.nl — centralny portal rejestracyjny dla holenderskich uczelni publicznych
3. TU Delft Programmes — studiegids.tudelft.nl — pełny katalog programów BSc/MSc z językiem wykładowym i wymaganiami
4. DUO (holenderskie ministerstwo edukacji) — duo.nl — Studiefinanciering dla studentów EU, system pożyczek studenckich
5. NUFFIC — nuffic.nl — uznawanie polskich dyplomów w Holandii (matura, licencjat polskich politechnik)
6. NAWA (Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej) — nawa.gov.pl — uznanie holenderskich dyplomów w Polsce po powrocie
7. TU Delft Excellence Scholarship — tudelft.nl/en/education/practical-matters/scholarships — stypendium dla MSc, deadline 1 grudnia
8. QS World University Rankings 2025 — topuniversities.com — ranking #51 globalnie, top 5 europejskich technicznych
9. Polsko-Amerykańska Komisja Fulbrighta — fulbright.edu.pl — kontekst stypendiów dla polskich kandydatów (głównie graduate USA, ale Fulbright NL Senior Specialist w niektórych latach)