TOEFL 2026 vs IELTS – który certyfikat wybrać na studia w Europie?

21 stycznia 2026 roku ETS odpalił bombę: TOEFL przestał istnieć w formie, jaką znałeś. Koniec z trzygodzinnym maratonem, koniec z esejami, koniec z tradycyjnym scoringiem 0–120. Nowy TOEFL 2026 trwa 85 minut, jest w pełni adaptacyjny, oceniany przez AI i operuje na skali Band 1–6 (z równoległym przeliczaniem na starą skalę 0–120 w okresie przejściowym). To najradykalniejsza zmiana w historii tego egzaminu – i oznacza, że każde porównanie TOEFL vs IELTS sprzed stycznia 2026 jest przestarzałe.

Jeśli planujesz studia w Wielkiej Brytanii, Holandii, Niemczech czy Skandynawii, musisz zdać egzamin z angielskiego: i w 2026 roku wybór między TOEFL a IELTS wygląda zupełnie inaczej niż rok temu. Nowy TOEFL jest krótszy, szybszy i bardziej „praktyczny” (pisanie maila zamiast eseju, rozmowa kwalifikacyjna zamiast abstrakcyjnego monologu), podczas gdy IELTS Academic pozostał wierny swojemu klasycznemu formatowi – dwa eseje, rozmowa z egzaminatorem, godzina na Reading. Dwa zupełnie różne doświadczenia egzaminacyjne, te same uczelnie na końcu procesu.

W tym przewodniku porównujemy oba egzaminy sekcja po sekcji, z uwzględnieniem nowego formatu TOEFL 2026: przeliczamy wyniki, porównujemy koszty, sprawdzamy preferencje uczelni i pomagamy ci wybrać test, który da ci najwyższy wynik przy twoim profilu umiejętności. Przygotuj się na prepclass.io do tego egzaminu, który lepiej pasuje do twoich mocnych stron – bo w 2026 roku wybór między TOEFL a IELTS to nie kwestia prestiżu, tylko strategii.

Co się zmieniło w TOEFL 2026?

Zapomnij o starym TOEFL iBT. Od 21 stycznia 2026 roku ETS wprowadził nowy format, który zmienił praktycznie wszystko: od struktury sekcji, przez typy zadań, po system oceniania. Jedyne, co zostało, to nazwa i fakt, że testujesz cztery umiejętności: Reading, Listening, Speaking i Writing. Reszta? Nowa gra.

Najważniejsza zmiana to czas – nowy TOEFL trwa około 85 minut, podczas gdy stary iBT ciągnął się przez blisko 2 godziny (a przed zmianami z 2023 roku: nawet 3,5 godziny). 85 minut to mniej niż połowa czasu IELTS Academic (2 godziny 45 minut). Dla kogoś, kto denerwuje się na długich egzaminach, to ogromna różnica psychologiczna.

Druga rewolucja to nowe typy zadań. Zamiast tradycyjnych esejów akademickich, pisanie maili. Zamiast monologu do mikrofonu, „rozmowa kwalifikacyjna” (Take an Interview) z systemem AI. Zamiast klasycznego czytania ze zrozumieniem: zadania typu Complete the Words (uzupełnianie słów w kontekście) i Read in Daily Life (czytanie menu, ogłoszeń, instrukcji). ETS otwarcie mówi, że nowy TOEFL testuje „angielski, którego naprawdę używasz” – i trudno się z tym nie zgodzić. Więcej o nowych zadaniach znajdziesz w naszych szczegółowych przewodnikach po Reading, Listening, Speaking i Writing.

Trzecia zmiana to scoring. Nowy TOEFL używa skali Band 1–6, wyrównanych do poziomów CEFR (B1 przez C2). W okresie przejściowym, który potrwa co najmniej do końca 2026 roku: ETS raportuje wyniki zarówno na nowej skali bandowej, jak i na tradycyjnej skali 0–120, żeby uczelnie mogły płynnie przejść na nowy system. Wyniki są dostępne w ciągu 72 godzin, dwa razy szybciej niż na IELTS komputerowym i pięć razy szybciej niż na IELTS papierowym.

Czwarta zmiana to AI scoring. Sekcje Writing i Speaking są w całości oceniane przez sztuczną inteligencję. Brak ludzkiego egzaminatora oznacza szybsze wyniki i (teoretycznie) bardziej obiektywną ocenę: ale też brak „ludzkich” niuansów w interpretacji twoich odpowiedzi. Jeśli twój akcent jest niestandardowy lub twój styl pisania jest kreatywny, AI może tego nie docenić tak jak człowiek. Szczegółowy przewodnik po nowym formacie znajdziesz w naszym kompletnym przewodniku po TOEFL 2026.

Format – porównanie sekcja po sekcji

Reading: 27 minut vs 60 minut

Na nowym TOEFL Reading trwa zaledwie 27 minut i zawiera zupełnie nowe typy zadań. Nie czytasz już długich tekstów akademickich i nie odpowiadasz na serie pytań wielokrotnego wyboru. Zamiast tego dostajesz dwa główne typy zadań:

Complete the Words – czytasz krótki tekst (kilka zdań) z brakującymi słowami i wpisujesz odpowiednie słowo na podstawie kontekstu. To bardziej test słownictwa i intuicji językowej niż czytania ze zrozumieniem w tradycyjnym sensie. Bliższe cloze test niż czemukolwiek, co było na starym TOEFL.

Read in Daily Life – czytasz praktyczne teksty: menu restauracji, ogłoszenia o pracę, instrukcje obsługi, maile od profesora. Pytania sprawdzają, czy potrafisz znaleźć konkretną informację w tekście użytkowym. To kompletne odejście od akademickiego stylu starego TOEFL.

Na IELTS Academic Reading trwa 60 minut, ponad dwa razy dłużej. Dostajesz 3 długie teksty akademickie (700–1000 słów każdy) z różnorodnych dziedzin i odpowiadasz na 40 pytań. Typy pytań to klasyki: True/False/Not Given, matching headings, sentence completion, multiple choice, short answer. Teksty bywają gęste, pełne specjalistycznego słownictwa i złożonych zdań, to prawdziwy test umiejętności czytania na poziomie akademickim.

Kto wygrywa w Reading? Jeśli twoja mocna strona to szybkie wyłapywanie informacji z praktycznych tekstów – nowy TOEFL będzie łatwiejszy. Jeśli lubisz analizować długie teksty akademickie i masz duży zasób słownictwa: IELTS może ci bardziej odpowiadać. Dla większości polskich licealistów nowy TOEFL Reading jest łatwiejszy, bo nie wymaga tak głębokiej analizy jak IELTS.

Listening: 27 minut vs 30 minut

Listening na nowym TOEFL to 27 minut z dwoma nowymi typami zadań:

Listen and Repeat – słuchasz krótkiego fragmentu (zdanie, fraza) i powtarzasz go do mikrofonu. System AI ocenia twoją wymowę, intonację i dokładność powtórzenia. To zadanie łączy Listening ze Speaking: musisz dobrze usłyszeć, żeby dobrze powtórzyć.

Tradycyjne pytania do nagrań: nadal obecne, ale krótsze i bardziej skoncentrowane na codziennych sytuacjach (rozmowy na kampusie, ogłoszenia, krótkie instrukcje) obok typowych wykładów akademickich.

Na IELTS Listening trwa 30 minut (plus 10 minut na przepisanie odpowiedzi w wersji papierowej). Masz 4 sekcje o rosnącym poziomie trudności: rozmowa codzienna, monolog informacyjny, dyskusja akademicka, wykład. Kluczowa zaleta IELTS: widzisz pytania przed nagraniem, więc wiesz, czego szukać. Na starym TOEFL musiałeś notować wszystko w ciemno – na nowym jest podobnie, choć nagrania są krótsze.

Kto wygrywa w Listening? IELTS daje ci przewagę, bo znasz pytania z góry: to jak czytanie ze spoilerami. Nowy TOEFL dodaje element Speaking (Listen and Repeat), co jest dodatkowym stresem, jeśli twoja wymowa nie jest mocną stroną. Ale czas jest po stronie TOEFL – 27 minut koncentracji to mniej niż 30–40 minut na IELTS.

Speaking: 8 minut vs 11–14 minut

To sekcja, w której różnica między TOEFL 2026 a IELTS jest kolosalna.

Nowy TOEFL Speaking trwa zaledwie 8 minut. Główne zadanie to Take an Interview, prowadzisz rozmowę z systemem AI, który zadaje ci pytania w stylu rozmowy kwalifikacyjnej. System reaguje na twoje odpowiedzi i zadaje pytania follow-up. To interaktywne, ale partner rozmowy to maszyna, nie człowiek. Oprócz tego jest Listen and Repeat (które technicznie łączy Listening i Speaking). Nie ma już abstrakcyjnych zadań typu „przeczytaj tekst, posłuchaj wykładu, podsumuj ustnie”, nowy format jest bliższy realnej rozmowie.

Na IELTS Speaking rozmawiasz z żywym egzaminatorem przez 11–14 minut. Trzy części: wprowadzenie i pytania ogólne (4–5 minut), monolog na wylosowany temat z minutą przygotowania (3–4 minuty), dyskusja abstrakcyjna powiązana z monologiem (4–5 minut). Egzaminator jest przeszkolony, żeby być neutralny i wspierający: nie ocenia twoich poglądów, tylko jakość języka.

Kto wygrywa w Speaking? Jeśli rozmowa z człowiekiem cię stresuje: TOEFL 2026. AI nie oceni cię wzrokiem, nie zareaguje na twój akcentu mimiką. Jeśli z kolei jesteś osobą komunikatywną, która rozkwita w dialogu, IELTS jest naturalniejszy. Egzaminator może dopytać, dać ci czas, pokierować rozmową. AI na TOEFL jest mniej elastyczny. Dla introwetrtyków i osób z tremą sceniczną, TOEFL. Dla gadatliwych ekstrawertyków – IELTS.

Writing: 23 minuty vs 60 minut

Na nowym TOEFL Writing dostałeś 23 minuty i dwa zupełnie nowe typy zadań:

Build a Sentence – dostajesz rozsypane słowa/frazy i musisz ułożyć z nich poprawne gramatycznie zdanie. To bardziej test gramatyki niż pisania w tradycyjnym sensie.

Write an Email – piszesz krótki mail (150–200 słów) w odpowiedzi na sytuację opisaną w poleceniu. Na przykład: mail do profesora z prośbą o przesunięcie terminu, mail do współlokatora z propozycją podziału obowiązków, mail do pracodawcy z pytaniem o staż. Praktyczne, codzienne, zero abstrakcji.

Na IELTS Writing masz 60 minut i dwa klasyczne zadania: Task 1, opis wykresu, diagramu lub procesu (150+ słów, 20 minut), Task 2, esej argumentacyjny na abstrakcyjny temat (250+ słów, 40 minut). IELTS Writing to najtrudniejsza sekcja tego egzaminu – statystycznie zdający uzyskują tu najniższe wyniki.

Kto wygrywa w Writing? Dla większości polskich licealistów nowy TOEFL Writing jest znacznie łatwiejszy. Pisanie maila to umiejętność, którą ćwiczysz na co dzień. Pisanie akademickiego eseju z odpowiednią strukturą (introduction → body paragraphs → conclusion) w 40 minut pod presją czasu: to zupełnie inna liga. Jeśli pisanie jest twoją piętą achillesową, TOEFL 2026 zdecydowanie ci to ułatwi. Możesz przygotować się do obu formatów na prepclass.io, które oferuje ćwiczenia zarówno z nowego TOEFL, jak i z IELTS Writing.

Scoring i przeliczanie wyników

Zrozumienie skali obu egzaminów jest kluczowe, bo europejskie uczelnie podają wymagania w obu formatach: i musisz wiedzieć, czy twój TOEFL 90 odpowiada IELTS 6.5 czy 7.0.

TOEFL 2026 operuje teraz na dwóch skalach jednocześnie. Nowa skala to Band 1–6, wyrównana bezpośrednio z poziomami CEFR (Band 4 = B2, Band 5 = C1, Band 6 = C2). W okresie przejściowym – do co najmniej końca 2026 roku: ETS raportuje również wynik na tradycyjnej skali 0–120 (suma czterech sekcji, każda 0–30). To oznacza, że na raporcie wynikowym zobaczysz oba numery.

IELTS Academic od zawsze używa skali Band 1.0–9.0 z krokiem co 0.5 (więc możesz dostać 6.0, 6.5, 7.0, ale nie 6.3). Wynik ogólny to średnia arytmetyczna z czterech sekcji, zaokrąglona do najbliższej połówki. Każda sekcja jest oceniana niezależnie.

Tabela przeliczeniowa, z której korzystają europejskie uczelnie w 2026 roku, wygląda tak: ale pamiętaj, że ETS i British Council oficjalnie nie publikują wspólnego przelicznika, więc są to powszechnie akceptowane przybliżenia:

Najczęstszy próg wymagany przez europejskie uczelnie to TOEFL 80–100 / IELTS 6.0–7.0 – czyli poziom B2/C1. Większość polskich maturzystów z angielskim na poziomie rozszerzonym ma realne szanse osiągnąć ten próg po 1–3 miesiącach ukierunkowanych przygotowań na prepclass.io. Klucz: konkretne przeliczenia mogą się różnić w zależności od uczelni: jeśli uczelnia wymaga TOEFL 90, nie zakładaj automatycznie, że IELTS 6.5 wystarczy. Sprawdź oficjalną stronę programu. Więcej o wymaganych wynikach w naszym przewodniku po wynikach TOEFL na studia w Europie.

Która uczelnia preferuje który test?

Teoretycznie większość europejskich uczelni akceptuje zarówno TOEFL, jak i IELTS. Praktycznie: są wyraźne preferencje geograficzne, które warto znać, zanim zainwestujesz czas i pieniądze w przygotowania.

Wielka Brytania, historycznie bastion IELTS, bo British Council jest współorganizatorem egzaminu. Oxford, Cambridge, UCL, Imperial i LSE, wszystkie akceptują IELTS jako standard. TOEFL jest formalnie akceptowany na większości brytyjskich uczelni, ale w praktyce IELTS jest „domyślnym” certyfikatem. Jeśli aplikujesz wyłącznie do UK – idź w IELTS.

Holandia, pragmatyczne podejście, bez wyraźnych preferencji. University of Amsterdam, Maastricht, Erasmus Rotterdam, Leiden, wszystkie akceptują oba testy równorzędnie. Typowe wymaganie: TOEFL 90 / IELTS 6.5 z minimum 6.0 w każdej sekcji. Holenderskie uczelnie są też jednymi z najbardziej otwartych na alternatywy – Cambridge CAE i Duolingo też bywają akceptowane.

Niemcy – TU Munich i inne uczelnie techniczne akceptują oba certyfikaty. TOEFL jest lekko popularniejszy wśród międzynarodowych kandydatów, ale różnica jest minimalna. Typowe wymaganie: TOEFL 88 / IELTS 6.5.

Szwajcaria – ETH Zurich i EPFL częściej podają TOEFL jako punkt odniesienia, ale akceptują oba. Wymagania są relatywnie wysokie: TOEFL 100 / IELTS 7.0 na wielu programach.

Włochy, najniższe progi językowe w Europie. Politecnico di Milano wymaga TOEFL 78 / IELTS 6.0, Sapienza, nawet TOEFL 72 / IELTS 5.5. Bocconi jest wyjątkiem z wymaganiem TOEFL 93 / IELTS 6.5. Większość włoskich uczelni akceptuje też Cambridge CAE.

Skandynawia, SSE, CBS Copenhagen, Hanken Helsinki, wszystkie bez wyraźnych preferencji. Typowo TOEFL 90 / IELTS 6.5.

Strategia: jeśli aplikujesz do wielu krajów jednocześnie (np. UK + Holandia + Niemcy), IELTS jest bezpieczniejszym wyborem: działa wszędzie. Jeśli twoje cele to USA + Europa, TOEFL pokryje oba kierunki. Jeśli celujesz wyłącznie w Europę kontynentalną – wybierz test, na którym zdobędziesz wyższy wynik, bo obie opcje są akceptowane.

Koszty i logistyka

Pieniądze mają znaczenie: szczególnie gdy do budżetu na studia za granicą trzeba doliczyć opłaty za egzaminy, aplikacje i loty na dni otwarte. Oto szczegółowe porównanie kosztów i logistyki obu testów w Polsce.

Cenowo oba egzaminy są zbliżone: różnica to 50–150 PLN, co nie powinno być czynnikiem decydującym. Istotniejsze różnice tkwią w logistyce.

TOEFL Home Edition to ogromna zaleta: możesz zdać egzamin z domu, bez podróżowania do centrum testowego. Potrzebujesz komputera z kamerą, mikrofonu, stabilnego internetu i zamkniętego pokoju. Dla uczniów z mniejszych miast, gdzie najbliższe centrum egzaminacyjne jest dwie godziny drogi, to game changer. IELTS nie oferuje pełnoprawnej wersji domowej – IELTS Online jest dostępny, ale nie wszędzie akceptowany.

Czas oczekiwania na wyniki to kolejna przewaga TOEFL: 72 godziny vs 3–5 dni (IELTS komputerowy) lub 13 dni (IELTS papierowy). Jeśli zdajesz egzamin „na styk” przed deadlinem aplikacyjnym, te dodatkowe dni mogą mieć znaczenie.

Częstotliwość terminów – TOEFL jest dostępny częściej (3–4 razy w miesiącu vs 2–4 razy dla IELTS), a minimalna przerwa między podejściami to tylko 3 dni. Jeśli planujesz zdawać kilka razy, TOEFL daje większą elastyczność. IELTS nie ma formalnego limitu przerwy między podejściami.

Wysyłka wyników – IELTS wygrywa pod tym względem z 5 bezpłatnymi raportami (TOEFL: $20 za każdą uczelnie). Jeśli aplikujesz na 8 uczelni, różnica to ~$160, czyli ~650 PLN. Więcej o rejestracji na TOEFL 2026 w naszym przewodniku rejestracyjnym.

Który test wybrać – drzewo decyzyjne

Bądźmy praktyczni. Zamiast ogólnych porad „oba są dobre”, oto konkretne scenariusze, które podpowiedzą ci optymalny wybór.

Oto kilka konkretnych scenariuszy z perspektywy polskiego maturzysty:

Scenariusz 1: Aplikujesz na LSE, KCL i Edinburgh. Trzy uczelnie w UK: idź w IELTS. Jest naturalnym wyborem dla brytyjskich uczelni, egzaminatorzy w Polsce są dobrze przeszkoleni, a IELTS 7.0 pokryje wymagania wszystkich trzech.

Scenariusz 2: Aplikujesz na ETH Zurich, TU Munich i uczelnie w Holandii. Europa kontynentalna: wybierz test, na którym zdobędziesz wyższy wynik. Oba są akceptowane równorzędnie. Jeśli pisanie jest twoją słabością, TOEFL 2026 będzie łatwiejszy (mail vs esej).

Scenariusz 3: Aplikujesz na uczelnie w USA i kilka w Europie. TOEFL – pokryje oba kierunki i jest standardem w Stanach.

Scenariusz 4: Nie wiesz jeszcze, gdzie będziesz aplikować. IELTS Academic: jest akceptowany wszędzie, bez wyjątku. TOEFL też jest akceptowany prawie wszędzie, ale IELTS ma minimalnie szerszą akceptację globalnie.

Niezależnie od wyboru: kluczem jest przygotowanie. Na prepclass.io znajdziesz materiały przygotowawcze zarówno do TOEFL 2026 (nowy format), jak i do IELTS Academic. Zrób test diagnostyczny, sprawdź swój poziom i zaplanuj przygotowania minimum 2–3 miesiące przed planowanym terminem egzaminu.

Alternatywy: Cambridge, Duolingo, PTE

TOEFL i IELTS to nie jedyne opcje – i w niektórych sytuacjach alternatywa może być lepszym wyborem.

Cambridge English (CAE / CPE), jedyny certyfikat, który nie wygasa. Cambridge C1 Advanced (CAE) z wynikiem 180+ na Cambridge English Scale jest akceptowany na większości europejskich uczelni. Koszt ~800–1 000 PLN. Jeśli planujesz studia za granicą, ale nie wiesz jeszcze kiedy, Cambridge jest inwestycją na całe życie. TOEFL i IELTS tracą ważność po 2 latach. Jedyna wada: egzamin jest dłuższy (prawie 4 godziny) i odbywa się rzadziej (kilka razy w roku vs kilka razy w miesiącu).

Duolingo English Test (DET) – najtańsza opcja (~250 PLN, $49), zdajesz z domu w 1 godzinę. Rośnie w akceptacji: IE University, niektóre fińskie UAS, część holenderskich uczelni go akceptują. Ale większość prestiżowych uczelni (Oxford, ETH, Polimi, LSE) nie akceptuje Duolingo. Dobry jako backup, nie jako plan A.

PTE Academic (Pearson), popularny w Australii i UK, ale w Europie kontynentalnej akceptacja jest ograniczona. Koszt ~900–1 100 PLN. Jeśli nie masz konkretnego powodu, żeby zdawać PTE, trzymaj się TOEFL lub IELTS.

Podsumowanie – twój ruch

TOEFL 2026 to zupełnie inny egzamin niż stary TOEFL iBT. Krótszy (85 min vs 2h45min IELTS), bardziej praktyczny (maile zamiast esejów, rozmowa kwalifikacyjna zamiast monologu), szybszy w wynikach (72h vs 3–13 dni). Ale IELTS ma swoje zalety: pytania Listening widoczne z góry, rozmowa z żywym człowiekiem w Speaking, szersza akceptacja w UK. Nie ma obiektywnie „lepszego” testu – jest test lepszy dla ciebie, w zależności od twoich umiejętności, osobowości i uczelni docelowych.

Dobra wiadomość: niezależnie od wyboru, przygotowania wyglądają podobnie. Musisz znać format, przećwiczyć typy zadań i zbudować pewność siebie pod presją czasu. Na prepclass.io znajdziesz materiały do obu egzaminów: testy diagnostyczne, ćwiczenia sekcja po sekcji i pełne symulacje w warunkach egzaminacyjnych.

Następne kroki

1. Zrób test diagnostyczny – na prepclass.io sprawdź swój aktualny poziom w obu formatach i zobacz, który wypadnie lepiej
2. Określ uczelnie docelowe – sprawdź wymagania językowe na oficjalnych stronach programów (użyj naszych przewodników po TOEFL na studia w Europie)
3. Wybierz test – na podstawie drzewa decyzyjnego powyżej i wyniku diagnostycznego
4. Zaplanuj przygotowania – minimum 2–3 miesiące przed deadlinem, codziennie 30–60 minut na prepclass.io
5. Zarejestruj się na egzamin – TOEFL na ets.org, IELTS na britishcouncil.pl lub ielts.org
6. Przeczytaj szczegółowe przewodniki – kompletny przewodnik TOEFL 2026, przewodniki po sekcjach Reading, Listening, Speaking, Writing

Certyfikat językowy to jedno z pierwszych okien, przez które uczelnia cię zobaczy. Pokaż się z najlepszej strony: wybierz test, który gra na twoich mocnych stronach, przygotuj się systematycznie i zdaj z wynikiem, który otworzy ci drzwi. Powodzenia.